Ντάμπινγκ, αντιντάμπινγκ και ισοτιμίες

Οπως διαβάζουμε στην "Καθημερινή":

" Προειδοποίηση Κίνας για «εμπορικό πόλεμο» με τις ΗΠΑ
Το Πεκίνο προϊδέασε για «εμπορικό πόλεμο», εάν οι ΗΠΑ εγκρίνουν νόμο με κυρώσεις για τις εξαγωγές του.

Το Πεκίνο προϊδέασε σήμερα την Ουάσινγκτον ότι θα πρέπει να αναμένει έναν «εμπορικό πόλεμο», στην περίπτωση που περάσει από το Κογκρέσο νόμος που θα προβλέπει κυρώσεις στις κινεζικές εξαγωγές, εφόσον η Κίνα δεν ανατιμά το γουάν. Πάντως, σύμφωνα με τελευταίες δημοσιογραφικές πληροφορίες, που δημοσιοποιεί το Ρόιτερς, το σχετικό νομοσχέδιο, που προτείνουν γερουσιαστές, «προς το παρόν μελετάται πολύ προσεκτικά», ιδίως από την άποψη του εάν αποτελεί την «κατάλληλη απάντηση» στα υφιστάμενα προβλήματα των διμερών εμπορικών σχέσεων.

Το επίσημο κινεζικό πρακτορείο Νέα Κίνα μετέδωσε σχετικά, σήμερα : «Όπως ακριβώς το νερό, που παφλάζει στο βράχο, ας είναι καθαρό ότι εφόσον η Κίνα χαρακτηριστεί επίσημα «χειριστής» του νομίσματός της, τότε θα διαφανεί ένα πρόσχημα που οι ΗΠΑ θα μετέλθουν, για να ασκήσουν μια προστατευτική εμπορική πολιτική. Το φυσιολογικό είναι η Κίνα και οι ΗΠΑ να έχουν εμπορικές διαφορές, όπως οιαδήποτε άλλα δύο κράτη στον πλανήτη. Προέχει, όμως, να παραμένει κάποιος υπεύθυνος και να διαβουλεύεται όταν ανακύπτουν προστριβές, και να αποφεύγονται επίσης οι μονομερείς πρωτοβουλίες, όπως η ψήφιση νόμου που να επιτάσσει το γουάν να ανατιμηθεί, που δεν συμφέρει κανέναν απολύτως».

Όμως από την πλευρά του, ο αμερικανός Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής, Τσακ Σούμερ, εκ των πρωταγωνιστών για την ψήφιση ενός τέτοιου αμερικανικού νόμου, χαρακτήρισε πρόσφατα την κινεζική νομισματική πολιτική μια «οικονομική δολοφονία».

Ο γερουσιαστής των Δημοκρατικών, Σέροντ Μπράουν, σχολίασε ότι ένα υποτιμημένο γουάν «δεν είναι ανταγωνισμός», αλλα «κλοπή».

Πάντως, σύμφωνα με κοινοβουλευτικούς αναλυτές, ούτε στην αμερικανική Γερουσία δεν είναι βέβαιο ότι τέτοιο νομοσχέδιο μπορεί να περάσει. Στη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου οι Ρεπουμπλικάνοι πλειοψηφούν, δεν έχει ακόμα αναφερθεί ημερομηνία διαβούλευσης γιαυτό το νομοσχέδιο".

Επί του θέματος, το άρθρο του κ. Paul Krugman στους New York Times (αναδημοσίευση στο "Βήμα"):

"Η Κίνα πρέπει να λογοδοτήσει

Η τραγική κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας είναι αποτέλεσμα καταστροφικών ενεργειών από πολλούς παίκτες. Το γεγονός όμως ότι πολλοί συμπεριφέρθηκαν άσχημα, δεν πρέπει να μας σταματήσει από τον καταλογισμό ευθυνών σε ορισμένους εξ αυτών.

Και αυτό ακριβώς πρόκειται να κάνει αυτή την εβδομάδα η Γερουσία, καθώς αρχίζει εκεί η συζήτηση ενός νομοσχεδίου που θα επιτρέπει την επιβολή κυρώσεων σε βάρος της Κίνας και άλλων κρατών που χειραγωγούν τις ισοτιμίες των νομισμάτων τους.

Ας αναρωτηθούμε: γιατί είναι τόσο δύσκολο να χτυπηθεί η ανεργία; Είναι αλήθεια πως η φούσκα των ακινήτων έσκασε, και ότι πολλοί καταναλωτές αποταμιεύουν περισσότερα χρήματα από ότι έκαναν πριν μερικά χρόνια. Όμως μια φορά κι έναν καιρό η Αμερική ήταν σε θέση να παρέχει πλήρη απασχόληση σε όλο τον ενεργό πληθυσμό της χωρίς να υπάρχει φούσκα στον κατασκευαστικό τομέα, και με πολύ υψηλότερα επιτόκια καταθέσεων από τα σημερινά. Τι άλλαξε;

Η απάντηση είναι πως στο παρελθόν είχαμε πολύ μικρότερα εμπορικά ελλείμματα. Η οικονομική μας εξυγίανση θα ήταν πολύ ευκολότερη, αν δεν έπρεπε κάθε χρόνο να ξοδεύουμε σε εισαγόμενα αγαθά και υπηρεσίες 500 δις. δολάρια παραπάνω από αυτά που ξοδεύουν οι ξένοι για την εισαγωγή των δικών μας αγαθών.

Για να περιορίσουμε όμως το εμπορικό μας έλλειμμα, πρέπει να κάνουμε τα αμερικανικά προϊόντα πιο ανταγωνιστικά, που σημαίνει πως πρέπει η ισοτιμία του δολαρίου να υποχωρήσει έναντι των άλλων νομισμάτων. Εντάξει, αρκετοί άνθρωποι γκρινιάζουν για τον «εξευτελισμό» του δολαρίου. Όμως οι σώφρονες πολιτικοί ηγέτες γνωρίζουν καλά πως μερικές φορές ένα αδύναμο νόμισμα είναι απαραίτητο για μια ισχυρή οικονομία. Η Ελβετία, για παράδειγμα, προχώρησε σε μαζικές παρεμβάσεις για να εμποδίσει την υπερβολική ενίσχυση του φράγκου έναντι του ευρώ. Ακόμη «επιθετικότερη» ήταν η παρέμβαση του Ισραήλ προκειμένου να αποδυναμώσει το σέκελ.

Με δεδομένο τον ειδικό, παγκόσμιο ρόλο τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρέπει να παρέμβουν τόσο επιθετικά σε βάρος του νομίσματος τους. Όμως η αδήριτη ανάγκη για δημιουργία νέων θέσεων εργασίας επιβάλει ένα πιο αδύναμο δολάριο, για λόγους εθνικού συμφέροντος - όπως επιβάλει και την ανάληψη δράσης σε βάρος όσων χωρών κρατούν υποτιμημένα τα νομίσματα τους, εμποδίζοντας μας έτσι να περιορίσουμε το εμπορικό μας έλλειμμα. Αναφέρομαι, πρωτίστως, στην Κίνα. Και κανένα από τα επιχειρήματα ενάντια σε μια τέτοια πολιτική σε βάρος της Κίνας δεν αντέχει σε σοβαρή κριτική.

Ορισμένοι παρατηρητές αμφισβητούν κατά πόσο το νόμισμα της Κίνας είναι τεχνητά υποτιμημένο. Πρόκειται φυσικά για ανέκδοτο: η άλλη όψη της συστηματικής υποτίμησης είναι η συγκέντρωση από την Κίνα κολοσσιαίων αποθεμάτων σε δολάρια αποθεμάτων που αγγίζουν πλέον τα 3,2 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Άλλοι προειδοποιούν για τις άσχημες επιπτώσεις που θα είχε μια απόφαση της Κίνας να σταματήσει να αγοράζει αμερικανικά ομόλογα. Όμως το πρόβλημα μας αυτή την στιγμή είναι ακριβώς ότι πάρα πολλοί άνθρωποι επιλέγουν να «παρκάρουν» τα λεφτά τους στο αμερικανικό χρέος, αντί να επενδύσουν σε αμερικανικά προϊόντα και υπηρεσίες. Αυτός είναι και ο λόγος που οι αποδόσεις των αμερικανικών πολυετών ομολόγων βρίσκεται μόλις στο 2%.

Ένα ακόμη επιχείρημα που ακούγεται εσχάτως, από ομάδες πίεσης της δεξιάς, όπως το «Club for Growth», είναι πως δεν πρέπει να επιβληθούν δασμοί στα κινεζικά προϊόντα διότι, σωστά μαντέψατε, πρόκειται για μια μορφή φορολογίας - και ως γνωστόν δεν πρέπει ποτέ, μα ποτέ, να αυξάνουμε τους φόρους, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. Το μόνο που έχω να πω επ' αυτού είναι ότι οι Δημοκρατικοί θα έπρεπε να καλοδεχτούν το γεγονός, σαν απόδειξη ότι η φανατική αντίθεση της δεξιάς σε κάθε μορφή φορολογίας έχει φτάσει πλέον σε τέτοιο σημείο, ώστε να ξεπερνά σε σημασία ακόμη και τα εθνικά μας συμφέροντα.

Για να είμαστε δίκαιοι, πρέπει να παραδεχτούμε ότι ορισμένα επιχειρήματα ενάντια στην ανάληψη δράσης κατά της Κίνας ίσως θα είχαν κάποιο βάρος, αλλά σε άλλες εποχές. Αναμφισβήτητο είναι λόγου χάρη το γεγονός ότι ο πληθωρισμός στην Κίνα αυξάνει το μισθολογικό κόστος και εξουδετερώνει, σταδιακά, το όφελος από την υποτίμηση του νομίσματος. Όμως η λέξη- κλειδί είναι το «σταδιακά»: ο πληθωρισμός θα ρίξει το αμερικανικό εμπορικό έλλειμμα σε 4-5 χρόνια, αλλά δεν θα συμβάλει καθόλου στον περιορισμό της εκρηκτικά υψηλής ανεργίας σήμερα.

Η τραγωδία της ανεργίας είναι η δική μου απάντηση σε όσους προειδοποιούν ότι μια σκλήρυνση της στάσης μας έναντι της Κίνας μπορεί να οδηγήσει σε εμπορικό πόλεμο ή να βλάψει τις διπλωματικές μας σχέσεις. Πρόκειται βέβαια για αληθινούς κινδύνους, έστω και αν παρουσιάζονται κάπως υπερβολικά. Είναι όμως κίνδυνοι που πρέπει να αντιπαρατεθούν με το γεγονός - και όχι απλά την πιθανότητα - ότι η υψηλή ανεργία προκαλεί τρομερή σωρευτική βλάβη αυτή τη στιγμή, όχι μελλοντικά.

Ο Μπεν Μπερνάνκι, ο πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας Fed, το είπε ξεκάθαρα την περασμένη εβδομάδα: η ανεργία είναι πλέον μια «εθνική κρίση», καθώς με τόσο πολλούς μακροχρόνια ανέργους η βλάβη για την οικονομία θα είναι μακροπρόθεσμη. Αυτό σημαίνει πως δεν μπορούμε να αγνοήσουμε οποιαδήποτε μέθοδο μπορεί να απαλύνει τις συνέπειες αυτής της εθνικής κρίσης. Ο καταλογισμός των ευθυνών της Κίνας μπορεί να μην λύνει από μόνος του το πρόβλημα, αλλά μπορεί να συμβάλει στην λύση του".

Και πάλι για τους φορολογικούς παράδεισους

Οπως διαβάζουμε στο "Βήμα":

"Φορολογικοί παράδεισοι Ελβετία, ΗΠΑ και Γερμανία

Οι τρεις χώρες, σύμφωνα με έρευνα, βρίσκονται στην κορυφή

Οι φορολογικοί παράδεισοι ζουν και βασιλεύουν παρά την απόφαση του G20 να τους «κλείσει» το 2009.

Σύμφωνα με λίστα που έδωσε στη δημοσιότητα η οργάνωση Tax Justice Network (TJN) η Ελβετία, τα Νησιά Κέιμαν, το Λουξεμβούργο, το Χονγκ Κονγκ και οι ΗΠΑ φιγουράρουν κατά σειρά στην κορυφή των χωρών που περιβάλλουν με μυστικότητα τις οικονομικές συναλλαγές.

Μάλιστα η TJN υποστηρίζει ότι ο ρόλος που έπαιξε η φοροδιαφυγή μέσω κέντρων οφσόρ στην ελληνική οικονομική κρίση έχει «κουκουλωθεί» διότι οι μεγάλες δυνάμεις του G20 ωφελούνται από τους φορολογικούς παραδείσους.

Στην πρώτη δεκάδα του δείκτη οικονομικής μυστικότητας ακολουθούν η Σιγκαπούρη, η νήσος Τζέρσεϊ, η Ιαπωνία, η Γερμανία και το Μπαχρέιν. Η Βρετανία κατατάσσεται 13η, το Βέλγιο 15ο, η Αυστρία 17η και η Κύπρος 20ή.

Την έκπληξη αποτελούν η Ιαπωνία και η Γερμανία, όγδοη και ένατη αντίστοιχα, οι οποίες εμφανίζουν αυξημένες παράνομες συναλλαγές και φοροαπαλλαγές.

Οι ΗΠΑ, στην πέμπτη θέση, αν και δεν έχουν ευρέως τη φήμη φορολογικού παραδείσου, στην πραγματικότητα παρέχουν αρκετές «κακοήθεις» διευκολύνσεις μυστικότητας στο επίπεδο των μεμονωμένων πολιτειών. Το Ντέλαγουεαρ, για παράδειγμα, το προτιμούν όλο και περισσότερο οι μεγάλες εταιρείες λόγω των πολύ περιορισμένων απαιτήσεων για διαφάνεια και των ευνοϊκών φορολογικών ρυθμίσεων.

Αν και η Βρετανία έρχεται 13η, αν συνδυάζαμε το Σίτι του Λονδίνου με τις βρετανικές κτήσεις στο εξωτερικό _ όπως τα Νησιά Κέιμαν, οι Βερμούδες και οι Βρετανικές Παρθένες Νήσοι _ και τα νησιά της Μάγχης, όπως το Τζέρσεϊ, η χώρα θα φιγουράριζε στην κορυφή της λίστας. Το βρετανικό υπουργείο Οικονομικών αντέδρασε έντονα, λέγοντας ότι η κυβέρνηση έχει αποδείξει την δέσμευσή της να αντιμετωπίσει κάθε μορφή αποφυγής των φόρων και φοροδιαφυγής.

Δυο χρόνια μετά την σύνοδο κορυφής του G20 όπου αποφασίστηκε να κλείσουν οι φορολογικοί παράδεισοι λόγω του σκοτεινού ρόλου που έπαιξαν στην οικονομική κρίση, η TJN υποστηρίζει ότι ελάχιστη πραγματική πρόοδος έχει σημειωθεί.

Οπως δήλωσε ο διευθυντής της TJN Τζον Κρίστενσεν στον βρετανικό «Guardian», η μυστικότητα όχι μόνο διευκολύνει την φοροδιαφυγή αλλά και «έχει γίνει κεντρικό στοιχείο των παγκόσμιων οικονομικών αγορών δημιουργώντας το κατάλληλο περιβάλλον για απάτες, αποφυγή οικονομικών ρυθμίσεων, χειραγώγηση των αγορών και ξέπλυμα χρημάτων».

Ο δείκτης οικονομικής μυστικότητας βασίζεται σε στοιχεία του ΟΟΣΑ και του ΔΝΤ καθώς και σε στοιχεία των ίδιων των υπουργείων Οικονομικών της κάθε χώρας. Η Ελβετία κατατάχθηκε πρώτη επειδή πολέμησε σκληρά τις προσπάθειες της ΕΕ για περισσότερη διαφάνεια.

Επιπλέον οι ελβετικές τράπεζες κατηγορούνται ότι, όταν η Ουάσινγκτον άρχισε να πατάσσει τους αμερικανούς φοροφυγάδες που χρησιμοποιούσαν ελβετικούς λογαριασμούς, εκείνες προσπάθησαν να αντισταθμίσουν την «χασούρα» προσελκύοντας νέους πακτωλούς παράνομου χρήματος από τις αναπτυσσόμενες χώρες".

Χρυσός

Συνεχή ρεκόρ ανόδου καταγράφει η τιμή του χρυσού. Οπως διαβάζουμε στο "Βήμα":

"Αποκτά ξανά ρόλο διεθνούς νομίσματος

Εδώ και χρόνια η τιµή του χρυσού γνωρίζει µόνο µία πορεία και αυτή είναι η ανοδική. Ξεπερνώντας µάλιστα την εβδοµάδα αυτή τα 1.800 δολάρια η ουγκιά, τα κέρδη του πολύτιµου µετάλλου ξεπέρασαν την τελευταία 10ετία το 700%. ∆εδοµένου µάλιστα ότι σήµερα θεωρείται και «το µοναδικό νόµισµα χωρίς πρόβληµα χρέους», η τιµή του µπορεί, όπως προβλέπουν, να ξεπεράσει τα 2.100 δολάρια η ουγκιά το ερχόµενο 12µηνο, ενώ κάποιοι δεν απέκλεισαν τη δηµιουργία «φούσκας» µε άνοδο των τιµών προς τα 3.000 δολάρια/ουγκιά, ειδικά αν ορισµένες κεντρικές τράπεζες τυπώσουν και νέο, πληθωριστικό χρήµα και η κρίση χρέους στον δυτικό κόσµο συνεχίσει να σκιάζει τις αγορές. Οπως προβλέπουν οι αναλυτές, η τιµή του µπορεί βραχυπρόθεσµα να κινηθεί πτωτικά προτού ξεκινήσει εκ νέου την ανοδική της πορεία. Σε αυτή θα συµβάλει η έντονη αβεβαιότητα για την παγκόσµια οικονοµία και την κρίση χρέους στην Ευρώπη και στις Ηνωµένες Πολιτείες.

Στο παρελθόν εξάλλου, όποτε το πραγµατικό βραχυπρόθεσµο επιτόκιο στις ΗΠΑ ήταν αρνητικό, όπως δηλαδή συµβαίνει σήµερα, ο χρυσός κατέγραφε ετήσια αύξηση µεγαλύτερη του 24%. Οι συνθήκες τείνουν να παραµείνουν ευνοϊκές για τον χρυσό, τουλάχιστον ώσπου τα πραγµατικά επιτόκια να βρεθούν πάνω από το 2%, ενδεχόµενο το οποίο οι αναλυτές δεν θεωρούν πιθανό να συµβεί ως το 2015.

Παράλληλα, η αύξηση της ζήτησης για χρυσό εξακολουθεί να στηρίζει την τιµή του. Οι κεντρικές τράπεζες µόλις πριν από λίγο καιρό άρχισαν να αγοράζουν µεγαλύτερες ποσότητες χρυσού από εκείνες που πουλούσαν. Παράλληλα, η διεύρυνση της µεσαίας τάξης στις αναδυόµενες χώρες οδηγεί στην αύξηση της ζήτησης για την κατασκευή κοσµηµάτων.

Με πολλούς τρόπους λοιπόν ο χρυσός επιστρέφει στον ρόλο του διεθνούς νοµίσµατος, κυρίως λόγω του κρατικού ρίσκου και της υποβάθµισης των νοµισµάτων σε διάφορα µέρη του κόσµου. Ιστορικά εξάλλου, όποτε αυξάνεται το κόστος δανεισµού των κρατών, αυξάνεται και η τιµή του χρυσού. Παράλληλα, η άνοδος του πληθωρισµού απασχολεί όλο και περισσότερες οικονοµίες του αναπτυσσόµενου κόσµου".


Οφείλω να σημειώσω τρία ζητήματα:
Πρώτον, οι προβλέψεις -από οπουδήποτε και αν προέρχονται (τράπεζες, επενδυτικοί οίκοι, αναλυτές, κ.ο.κ.) και σε οτιδήποτε κι αν αφορούν (τιμές και αποδόσεις μετοχών, ομολόγων, νομισμάτων, πολύτιμων μετάλλων, εμπορευμάτων και λοιπών κινητών και ακίνητων αξιών) - δεν πρέπει να αποτελούν γνώμονα λήψης αποφάσεων. Ούτε είναι δουλειά μας να ασχολούμαστε με τις προβλέψεις.

Δεύτερον, η εκτύπωση νέου χρήματος από τις Κεντρικές Τράπεζες (ουσιαστικά την FED, διότι η ΕΚΤ δεν έχει αυτή την δυνατότητα) δεν σημαίνει, υπό τις παρούσες συνθήκες, ότι θα επιφέρει αύξηση του πληθωρισμού και αποτελεί "πληθωριστικό χρήμα". Πρόκειται για κακοχωνεμένη, διαστρεβλωμένη και ελλειμματική θεώρηση (σε αυτό έχουμε εστιάσει σε αρκετές προηγούμενες αναρτήσεις).

Τρίτον, θεωρώ ότι, εξ' αφορμής του "ζωώδους ενστίκτου", της αμορφωσιάς και του εξαιρετικά βραχυπρόθεσμου ορίζοντα ορισμένων επενδυτών (κυρίως εντός εισαγωγικών), ισχυροποιούνται οι πλέον παρωχημένες και καταστροφικές θεωρίες της Οικονομικής.

Χαράς ευαγγέλια για τις Βερμούδες και τα νησιά Kayman

Οπως διαβάζουμε στο "Βήμα":

"Ελβετία: τραπεζικό απόρρητο τέλος, για τους Γερμανούς

Οι ελβετικές τράπεζες να καταβάλλουν στις γερμανικές αρχές 2 δισ. φράγκα

Σε συμφωνία κατέληξαν οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις μεταξύ των υπουργείων Οικονομικών Γερμανίας και Ελβετίας με αντικείμενο τις καταθέσεις γερμανών φορολογουμένων που απέκρυπταν εισοδήματα εκμεταλλευόμενοι το τραπεζικό απόρρητο της Ελβετίας.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ελβετικού υπουργείου Οικονομικών οι ελβετικές τράπεζες θα καταβάλουν στις γερμανικές αρχές συνολικά 2 δισ. φράγκα (1,89 δισ. ευρώ) έναντι των οφειλών γερμανών φορολογουμένων. Το ποσό αυτό θα επιστραφεί αργότερα στις τράπεζες αφού πρώτα οι γερμανοί καταθέτες φορολογηθούν για τα «κρυφά» εισοδήματα που είχαν κατατεθεί σε ελβετικούς λογαριασμούς.

Επιπλέον οι ίδιες τράπεζες θα επιβάλουν φόρο στους πελάτες τους, ο οποίος θα κυμαίνεται μεταξύ 19% και 34% αναλόγως του ύψους των κεφαλαίων και της «παλαιότητας» του αντίστοιχου λογαριασμού. Στη συνέχεια το ποσό που θα συγκεντρωθεί θα παραδοθεί στις γερμανικές αρχές χωρίς όμως να γίνουν γνωστά τα στοιχεία των καταθετών. Οι γερμανοί φοροφυγάδες θα έχουν ως εναλλακτική την απευθείας «διευθέτηση των υποθέσεών» τους με το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών.

Ωστόσο η συμφωνία θα πρέπει πρώτα να εγκριθεί από τα τοπικά κοινοβούλια ενώ θα τεθεί σε ισχύ από τις αρχές του 2013.

Μέχρι τότε και για να αποτραπεί η φοροδιαφυγή άλλων Γερμανών πολιτών οι ομοσπονδιακές αρχές της χώρας θα μπορούν να ζητούν τα ονόματα πελατών γερμανικής υπηκοότητας (προκειμένου να διαπιστώνεται πιθανή φοροδιαφυγή) χωρίς όμως να γίνεται γνωστό σε ποια τράπεζα διατηρούν λογαριασμό.

«Αμφότερες οι πλευρές αναγνώρισαν ότι η συμφωνία θα πρέπει να δημιουργήσει ένα σύστημα αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών στο πεδίο του εισοδήματος από κεφάλαια» αναφέρει η ανακοίνωση του ελβετικού υπουργείου. Η αρμόδια υπουργός σημειώνει ότι η συμφωνία «δημιουργεί ένα πλαίσιο αξιοπιστίας και ανταγωνιστικότητας για το τραπεζικό σύστημα της χώρας και παράγει θετικά αποτελέσματα και για τους δύο εμπλεκόμενους».

Σε ανάλογες διαπραγματεύσεις βρίσκονται και οι αρχές της Γαλλίας και της Βρετανίας ενώ σχετικές ενέργειες έχει αναγγείλει και ο υπουργός Οικονομικών Ευάγγελος Βενιζέλος".

Εμπορικό ισοζύγιο Κίνας

Οπως διαβάζουμε στο Reuters:

Εμπορικό πλεόνασμα ύψους 31,48 δισ. δολαρίων κατέγραψε η Κίνα τον Ιούλιο, έναντι 21,27 δισ. του Ιουνίου.

Οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 20,4% τον Ιούλιο σε ετήσια βάση, φτάνοντας στα 175,13 δισεκατομμύρια. Αύξηση παρατηρήθηκε και στις εισαγωγές κατά 22,9%.

Υποβαθμίσεων συνέχεια...

Οπως διαβάζουμε στο "Βήμα":

"Standard & Poors: Υποβάθμισε φορείς που συνδέονται με το αμερικανικό χρέος

Η υποβάθμιση από την S&P αρκετών χρηματοπιστωτικών φορέων στις ΗΠΑ που συνδέονται με το αμερικανικό χρέος ήταν το φυσικό επακόλουθο της υποβάθμισης της Ουάσινγκτον από τον οίκο.

Πρόκειται για τις «πολύπαθες» Fannie Mae και Freddie Mac, σκοπός ίδρυσης των οποίων ήταν η διαχείριση και στεγαστικών δανείων, αλλά και για πιστωτικά ιδρυμάτα που εκδίδουν δάνεια προς τον αγροτικό τομέα. Η υποβάθμιση αφορά επίσης και χρέος που εκδίδεται με κρατική στήριξη από 32 τραπεζικά ιδρύματα και ενώσεις.

Η αξιολόγηση όλων των φορέων έπεσε στο ΑΑ+, κατ' αναλογία με την αμερικανική αξιολόγηση.

Οι αναλυτές του οίκου θα διευκρινίσουν επίσης «σύντομα», όπως αναφέρουν, πώς η υποβάθμιση θα επηρεάσει την αξιολόγηση των πολιτειακών και περιφερειακών κυβερνήσεων στις ΗΠΑ.

Ειδικά η Fannie Mae και Freddi Mac, που είχαν τεθεί από επιτήρηση ήδη από το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης, κατέχουν ή εγγυώνται περίπου το μισό του συνόλου των αμερικανικών ενυπόθηκων δανείων -η αξία των οποίων κυμαίνεται στα 5 τρισ. δολάρια.


Επίσης (και πάλι από το "Βήμα"):

"Οίκοι αξιολόγησης: προειδοποιούν εκ νέου ΗΠΑ και Ασία

Με νέες υποβαθμίσεις απειλούν οι οίκοι αξιολόγησης τις οικονομίες των ΗΠΑ αλλά και της Ασίας, σύμφωνα με ανακοινώσεις τους.

Ο οίκος Fitch σημειώνει ότι θα αξιολογήσει μέχρι τα τέλη Αυγούστου τις «δημοσιονομικές επιπτώσεις και προοπτικές που συνεπάγεται για την αμερικανική οικονομία η συμφωνία της 2ας Αυγούστου». Οπως αναφέρει ο αμερικανικός οίκος η συμφωνία για το χρέος «αποτελεί ένα πρώτο βήμα» πλην όμως ανεπαρκές για τη διασφάλιση της αξιολόγησης του αξιόχρεου των ΗΠΑ με ΑΑΑ. Αυτό σημαίνει, όπως εκτιμάται από πολλούς αναλυτές, ότι πιθανότατα η Fitch θα ακολουθήσει κατά πόδας τις αποφάσεις της Standard & Poor's (S&P) που υποβάθμισε κατά μία βαθμίδα τις ΗΠΑ την περασμένη Παρασκευή.

Ομως και η S&P επανήλθε με νέες «προειδοποιήσεις» υποβάθμισης, αυτή τη φορά για τις ασιατικές οικονομίες.

Οπως αναφέρει η ανακοίνωση, οι ασιατικές αξιολογήσεις μπορεί να έλθουν αντιμέτωπες με υποβάθμιση, εάν οι χρηματοοικονομικές αγορές παγκοσμίως επιδεινωθούν. Η μεταβολή της αμερικανικής αξιολόγησης που επιφέρει αβεβαιότητα και αναταραχές στις διεθνείς αγορές σε συνδυασμό με την αποδυνάμωση της πιστοληπτικής ικανότητας των ευρωπαϊκών χωρών «μπορεί να αλλάξει την εικόνα» και για ανεπτυγμένες οικονομίες όπως η Ιαπωνία, η Ινδία, η Μαλαισία, η Ταϊβάν και η Νέα Ζηλανδία» αναφέρει η αξιολογητική εταιρεία.

Ασφαλώς οι προειδοποιήσεις αυτές συνιστούν μια αυτοεπιβεβαίωση των οίκων αξιολόγησης που έχουν οι ίδιες προκαλέσει το κλίμα αναταραχής μέσω των αλλεπάλληλων υποβαθμίσεων όχι μόνο των θεωρούμενων αδύναμων χωρών αλλά και όσων τα οικονομικά θεμέλια παραμένουν στέρεα.

Αλλωστε όπως καταδεικνύουν οι τελευταίες ανακοινώσεις για τις ΗΠΑ (αλλά και για την Κύπρο ή την Ισπανία το προηγούμενο διάστημα) στο στόχαστρο των οίκων δεν βρίσκονται αποκλειστικά οι δημοσιονομικές συνθήκες μιας χώρας αλλά και οι πολιτικές εξελίξεις. Με άλλα λόγια οι οίκοι έχουν μεταλλαχθεί πλέον σε -υπεράνω κάθε ελέγχου και κριτικής- αξιολογητές των αποφάσεων που λαμβάνουν οι εκλεγμένες κυβερνήσεις των χωρών".

Απαγόρευση short selling

Οπως διαβάζουμε στην "Ναυτεμπορική":

"Απαγόρευση short selling σε ευρωπαϊκές αγορές

Την απαγόρευση της πρακτικής των ανοικτών πωλήσεων (short selling) σε μια σειρά από μετοχές του χρηματοοικονομικού κλάδου αποφάσισαν σήμερα τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες - η Ισπανία, η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ιταλία - σε μια προσπάθεια να περιορίσουν την έντονη μεταβλητότητα στις αγορές.

Είχε προηγηθεί απαγόρευση των ανοικτών πωλήσεων μετοχών, την Πέμπτη, σε Τουρκία και Νότια Κορέα.

Συγκεκριμένα, όπως έγινε γνωστό, η Γαλλία θα απαγορεύσει τις ανοικτές πωλήσεις σε 11 τραπεζικές μετοχές για 15 ημέρες, η Ισπανία θα προστατέψει 16 μετοχές για 15 ημέρες, ενώ το Βέλγιο θα εφαρμόσει το μέτρο σε τέσσερις τραπεζικές μετοχές για αδιευκρίνιστη περίοδο. Οι λεπτομέρειες για την αντίστοιχη απαγόρευση στην Ιταλία δεν ήταν άμεσα διαθέσιμες.

Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών διεμήνυσε ότι θα εμποδίσει όσους διαδίδουν ψευδείς ή παραπλανητικές ειδήσεις στην αγορά και παραπέμποντας σε οδηγία της ΕΕ που απαγορεύει τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με χρηματοπιστωτικά μέσα, ανακοίνωσε πως οι ευρωπαϊκές αρχές θα τηρήσουν αυστηρή στάση έναντι σε τέτοιου είδους πρακτικές.

Ειδικά στο χρηματιστήριο του Μιλάνου τις τελευταίες ημέρες παρατηρούνται σημαντικές διακυμάνσεις με αποτέλεσμα την αναστολή διαπραγμάτευσης τραπεζικών, κυρίως, μετοχών.

Εν τω μεταξύ, υπέρ της πλήρους απαγόρευσης του short selling σε ολόκληρη την Ευρώπη τάχθηκε σήμερα η γερμανική κυβέρνηση, όμως οι αρχές στη Βρετανία έκαναν γνωστό πριν από λίγο ότι δεν έχουν την πρόθεση να εφαρμόσουν ένα τέτοιο μέτρο".

Μεμονωμένες κινήσεις...

Οπως διαβάζουμε στην "Εξπρές":

"Η ΕΚΤ θα αγοράζει ιταλικά ομόλογα από την Δευτέρα

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) συμφώνησε να αρχίσει να αγοράζει ομόλογα του ιταλικού κράτους από την ερχόμενη Δευτέρα με αντάλλαγμα την δέσμευση της ιταλικής κυβέρνησης ότι θα επιταχύνει την εφαρμογή των μέτρων για την μείωση του ελλείμματος στον προϋπολογισμό, δήλωσε το βράδυ της Παρασκευής 5 Αυγούστου ο ιταλός υπουργός Θεσμικών Μεταρρυθμίσεων Ουμπέρτο Μπόσι".


Χθες (5/8/2011) τα spreads των 10ετών ομολόγων των Ισπανίας, Ιταλίας, Γαλλίας και Βελγίου βρέθηκαν σε επίπεδα ρεκόρ, με τις αποδόσεις να ακολουθούν ανάλογη πορεία.

Η απόδοση του ιταλικού 10ετούς ομολόγου ενισχύθηκε κατά 19 μονάδες βάσης, στο 6,38%, έχοντας αγγίξει νωρίτερα ενδοσυνεδριακά το 6,40%, δηλαδή το υψηλότερο επίπεδο από το 1997.

Το spread του ισπανικού 10ετούς ομολόγου έφθασε τις 415 μονάδες βάσης, με την απόδοσή του να αγγίζει το 6,33%.

Η απόδοση του βελγικού 10ετούς διαμορφώθηκε στο 4,32% (στις 213 μ.β.) και του γαλλικού στο 3,16% (στις 89 μ.β.). Την ίδια ώρα το spread του πορτογαλικού 10ετούς ομολόγου άγγιξε τις 919 μ.β. (απόδοση 11,38%) και του ιρλανδικού τις 846 μ.β. (απόδοση 10,65%).

Το CDS του ιταλικού 5ετούς ομολόγου κινήθηκε κατά 28 μ.β. υψηλότερα, στις 414 μονάδες βάσης, του ισπανικού κατά 11 μ.β., στις 442 μ.β., του πορτογαλικού κατά 34 μ.β., στις 1.000 μ.β., και του ιρλανδικού κατά 31 μ.β., στις 875 μονάδες βάσης.

Αρα, μπορούμε να αντιληφθούμε ότι, βάσει της απόφασης της ΕΚΤ, ο εκβιασμός απέδωσε...

Η αποτύπωση του χθεσινού πανικού των αγορών

Η Κύπρος στο στόχαστρο

Οπως σημειώνει σε άρθρο του στο "Βήμα" ο κ. Κ. Μαργιόλης:

"Κύπρος: Εύκολη λεία για τα «νύχια» των κερδοσκόπων

Η οικονομία της Κύπρου κατρακυλά και από πολλούς θεωρείται ότι θα είναι η επόμενη χώρα που θα εισέλθει στον μηχανισμό στήριξης, αν και η πολιτική ηγεσία της δηλώνει ότι ακόμη δεν είναι αναγκαίος και μπορεί μόνη της να τα καταφέρει.

«Ως τώρα η Κύπρος έχει καταφέρει να καλύψει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της ως τα τέλη του έτους. Αρα μην το παίρνετε δεδομένο ότι θα προσφύγει σε μηχανισμό στήριξης», διαβεβαίωνε πριν από λίγες ημέρες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Στ. Στεφάνου.

Κι όμως οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών σημειώνουν ότι μετά τη φονική έκρηξη στη Λεμεσό η κυπριακή οικονομία θα οδηγηθεί εφέτος σε μηδενική οικονομική ανάπτυξη.

Αν «σκαλίσει» κάποιος τα δημοσιονομικά στοιχεία της κυπριακής οικονομίας εύκολα συμπεραίνει ότι το «αμάρτημά» της δεν είναι άλλο από την έκθεση του τραπεζικού συστήματος στο χρέος της Ελλάδας. Διότι η συνολική εικόνα της οικονομίας, είναι πολύ καλύτερη από αυτή των αποκαλούμενων περιφερειακών χωρών της ευρωζώνης. Αρκεί να εστιάσει κάποιος στα βασικά δημοσιονομικά μεγέθη για να αντιληφθεί την πραγματική κατάσταση.

Το έλλειμμα της κυβέρνησης έφτασε στα τέλη της περασμένης χρονιάς το 5,3% του ΑΕΠ, την ίδια στιγμή που η Ισπανία είχε δημοσιονομικό έλλειμμα 9,2%, η Γαλλία 7% και η Ολλανδία 5,4%.

Το δημόσιο χρέος της Κύπρου κυμαίνεται στο 60% του ΑΕΠ που τοποθετηθεί τη χώρα σε πολύ καλύτερη θέση από τη Γερμανία (83%), τη Γαλλία (81%) και ασφαλώς την Ιταλία (120%).

Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Κύπρου διαμορφώθηκε το πρώτο τρίμηνο του 2011 στο 0,7% του ΑΕΠ, ενώ σε όλες τις «περιφερειακές οικονομίες» της ευρωζώνης κυμάνθηκε σε μεγαλύτερα έως και διψήφια ποσοστά. Με οριακό πλεόνασμα στο 0,7% έκλεισε την ίδια περίοδο το εμπορικό ισοζύγιο την ώρα που στη Γερμανία διαμορφώθηκε στο -3,2% και στην Ιταλία (μια επίσης εξαγωγική οικονομία) στο -3,9% του ΑΕΠ.

Από την άλλη πλευρά είναι βέβαιο ότι μετά το τραγικό δυστύχημα στο Μαρί τον περασμένο μήνα η οικονομία δέχθηκε ισχυρό πλήγμα. Σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα εκτιμήσεις το συνολικό κόστος θα ανέλθει στα 2 δισ. ευρώ σε μια χώρα με ακαθάριστο προϊόν που δεν ξεπερνά τα 18 δισ. ευρώ ετησίως. Αυτό θα φέρει πιθανότατα τη χώρα σε μηδενικούς ρυθμούς ανάπτυξης στο τέλος του έτους ενώ οι προηγούμενες προβλέψεις έκαναν λόγο για ανάπτυξη κοντά στο 1,5%.

Πέρα από τη διασύνδεση της οικονομίας με τα ελληνικά ομόλογα η αχίλλειος πτέρνα της Κύπρου είναι απλώς το μέγεθός της. Μια χώρα με τόσο μικρό ΑΕΠ συγκριτικά με τα μεγέθη της ευρωζώνης και της ΕΕ είναι ο πλέον εύκολος στόχος για τους «αχόρταγους» οίκους αξιολόγησης που αναζητούν διαρκώς νέα θηράματα προς υποβάθμιση.

Όμως δεν είναι μόνο αυτό. Λαμβάνοντας υπόψη τη χαμηλή συμμετοχή των κοινωνικών δαπανών (μισθοί, συντάξεις, επιδόματα, παροχές σε είδος) στο σύνολο των δαπανών του κράτους εύκολα συνάγεται ότι μεγάλο μέρος αυτών προέρχεται από το αυξανόμενο κόστος δανεισμού στις διεθνείς χρηματαγορές. Υπεύθυνοι για αυτό δεν είναι παρά οι ίδιοι οίκοι που έχουν υποβαθμίσει το αξιόχρεο της χώρας δίνοντας το «πράσινο φως» στους επενδυτές να ανεβάσουν το επιτόκιο του 10ετούς ομολόγου πάνω από το 12%.

Ασφαλώς η Moody's, η Fitch και η Standard & Poor's «δεν ξεχνούν» να συνοδεύσουν τις ανακοινώσεις υποβάθμισης με παραινέσεις προς την ηγεσία της χώρας για την υιοθέτηση αυστηρής δημοσιονομικής πολιτικής".

Ευκαιρίας δοθείσης...

Οπως αναφέρει το "Βήμα":

" «Παγκόσμιο νόμισμα» προτείνει το Πεκίνο

Η Κίνα έχει "τώρα κάθε δικαίωμα να απαιτήσει από τις ΗΠΑ να ασχοληθούν με το πρόβλημα του χρέους τους", μετέδωσε το επίσημο ειδησεογραφικό πρακτορείο Νέα Κίνα, μετά από την ανακοίνωση της υποβάθμισης από τον οίκο Standard&Poor’s.

"Η Κίνα, ο μεγαλύτερος πιστωτής της μοναδικής υπερδύναμης του κόσμου, έχει τώρα κάθε δικαίωμα να απαιτήσει από τις ΗΠΑ να ασχοληθούν με τα δομικά προβλήματα του χρέους τους" ανέφερε το κινεζικό πρακτορείο.

"Πρέπει να εισηγηθεί η διεθνής επιτήρηση σχετικά με το ζήτημα των αμερικανικών δολαρίων και ένα νέο σταθερό και ασφαλές παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει μία επιλογή προκειμένου να αποτραπεί η πρόκληση μιας καταστροφής από μία μοναδική χώρα" πρόσθεσε".

Υποβάθμιση Η.Π.Α.

(click στην εικόνα για την αξιολόγηση της Standard & Poor's - αρχείο .pdf, "ανοίγει με Acrobat Reader)


Οπως διαβάζουμε στο "Κέρδος":

"H S&P υποβάθμισε και τις Ηνωμένες Πολιτείες

Οι Ηνωμένες Πολιτείες απώλεσαν την αξιολόγηση AAA όσον αφορά το ομοσπονδιακό χρέος της χώρας για πρώτη φορά στην ιστορία της, καθώς ο οίκος Standard&Poor’s το υποβάθμισε στην βαθμίδα AA+, επικαλούμενος τα προβλήματα του χρέους και του ελλείμματος, καθώς και "πολιτικούς κινδύνους".

Ο S&P έκανε λόγο περί "αρνητικής προοπτικής" στην ανάλυσή του, κάτι που σημαίνει ότι ενδέχεται να υπάρξει νέα υποβάθμιση τους επόμενους 12 με 18 μήνες, ενώ κυβερνητικές πηγές που συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις με τον οίκο αξιολόγησης χαρακτήρισαν την ανάλυσή του εσφαλμένη.

Η δίχως προηγούμενο υποβάθμιση χαρακτηρίζεται ως δραματική εξέλιξη για την μεγαλύτερη οικονομία σε διεθνές επίπεδο. Είναι πιθανό να σημάνει την αύξηση του κόστους δανεισμού τόσο για την κυβέρνηση των ΗΠΑ όσο και για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές.

"Η υποβάθμιση αντανακλά την άποψή μας ότι το σχέδιο δημοσιονομικής προσαρμογής στο οποίο συμφώνησαν το Κογκρέσο και η κυβέρνηση υπολείπεται αυτού που, κατά την άποψή μας, θα ήταν αναγκαίο για να σταθεροποιηθεί η μεσοπρόθεσμη δυναμική του κυβερνητικού χρέους", ανέφερε ο S&P στο σχετικό ανακοινωθέν του.

Η υποβάθμιση αυτή σημειώνεται μετά την παρατεταμένη σκληρή διένεξη των κομμάτων στο Κογκρέσο που επικεντρώθηκε στην περιστολή των δαπανών και στην αύξηση των φόρων για να μειωθεί το χρέος και να αυξηθεί το όριο του ομοσπονδιακού δανεισμού.

Στις 2 Αυγούστου ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα υπέγραψε ένα νομοθέτημα που προβλέπει την μείωση του ελλείμματος στον προϋπολογισμό κατά 2,1 τρισεκατομμύρια δολάρια σε 10 χρόνια. Αλλά το ποσό αυτό υπολείπεται αρκετά των 4 τρισεκατομμυρίων που ο S&P είχε εκτιμήσει πως θα αποτελούσε μια καλή "προκαταβολή" στο πλαίσιο της προσπάθειας να αντιμετωπιστεί το δημοσιονομικό πρόβλημα των ΗΠΑ.

Τα χρηματιστήρια κατέγραψαν μεγάλες απώλειες αυτή την εβδομάδα αθροιστικά, ο δείκτης S&P 500 έχασε το 10,8% της αξίας του τις τελευταίες 10 ημέρες συναλλαγών --, τόσο λόγω των ανησυχιών ότι η αμερικανική οικονομία ενδέχεται να οδεύει προς μια νέα ύφεση, όσο και λόγω της διάδοσης της κρίσης χρέους στην ευρωζώνη, που πλήττει πλέον και την Ιταλία.

Στέλεχος της κυβέρνησης Ομπάμα που έλαβε μέρος στις διαπραγματεύσεις με τον οίκο δήλωσε, υπό τον όρο να παραμείνει ανώνυμο, ότι υπάρχουν "σοβαρά και θεμελιώδη προβλήματα στην ανάλυση του S&P".

Σύμφωνα με αμερικανικά ΜΜΕ, ο Λευκός Οίκος διαφώνησε έντονα με τις προβλέψεις και τους υπολογισμούς των αναλυτών του S&P.

Οι ΗΠΑ παρέμεναν στη βαθμίδα αξιολόγησης AAA από το Standard&Poor’s από την δημιουργία του οίκου, το 1941. Ο αρχαιότερος οίκος αξιολόγησης, ο Moody's, αποδίδει στις ΗΠΑ την υψηλότερη δυνατή αξιολόγηση, AAA, από το 1917 ως σήμερα αδιαλείπτως.

Τα αμερικανικά ομόλογα, που ως σήμερα θεωρούνταν ως η αδιαμφισβήτητα ασφαλέστερη επένδυση σε διεθνές επίπεδο, αξιολογούνται πλέον από τον S&P χαμηλότερα από τα ομόλογα που εκδίδονται από χώρες όπως η Βρετανία, η Γερμανία, η Γαλλία και ο Καναδάς.

Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ
Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ κατηγόρησε τον οίκο αξιολόγησης S&P ότι έκανε ένα "χονδροειδές και ερασιτεχνικό" λάθος υπολογισμό, κατά 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, στις προβλέψεις του για τον προϋπολογισμό της χώρας στην ανάλυσή του με την οποία αιτιολόγησε την υποβάθμιση του αξιόχρεου της.

"Ένας λάθος υπολογισμός 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων μιλάει από μόνος του", δήλωσε στον Τύπο εκπρόσωπος του υπουργείου, μετά την ανακοίνωση του S&P ότι υποβαθμίζει την εκτίμησή του για το αξιόχρεο των ΗΠΑ κατά μία βαθμίδα, από το AAA στο AA+.

Οι συνέπειες που θα έχει η υποβάθμιση από τον S&P μετριάζονται από την απόφαση του Moody's Investors Service να διατηρήσει, προς το παρόν, την αξιολόγηση AAA για το κρατικό χρέος των ΗΠΑ. Ο οίκος Fitch Ratings ανακοίνωσε ότι εξετάζει ακόμα το θέμα και θα δημοσιοποιήσει την ανάλυση και την αξιολόγησή του ως το τέλος του μήνα.

"Δεν ήταν εντελώς απροσδόκητο. Πιστεύω ότι ήδη είχε φανεί, μέσω του δολαρίου. Αναμένουμε ορισμένη περαιτέρω πίεση στο δολάριο των ΗΠΑ, αλλά το να υπάρξει μια μαζική πώληση (χρεογράφων) είναι κατά την άποψή μας απίθανο", σχολίασε ο Βασίλι Σερεμπριάκοφ, ένας ειδικός σε νομισματικά θέματα της τράπεζας Wells Fargo.

"Ένας από τους λόγους που δε νομίζουμε ότι πραγματικά οι ξένοι επενδυτές θα αρχίσουν επιθετικές πωλήσεις αμερικανικών κρατικών ομολόγων είναι πως υπάρχουν ελάχιστες εναλλακτικές λύσεις. . . σε όρους βάθους και ρευστότητας", πρόσθεσε.

Πάντως η απόφαση της S&P είναι πιθανό να θορυβήσει τους ξένους επενδυτές, ειδικά την Κίνα, που διακρατεί πάνω από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια σε αμερικανικά χρεόγραφα. Το Πεκίνο έχει καλέσει επανειλημμένα την Ουάσινγκτον να προστατεύσει τις επενδύσεις του σε δολάρια αντιμετωπίζοντας το πρόβλημα του προϋπολογισμού και του χρέους.

Η απόδοση των αμερικανικών ομολόγων ενδέχεται να αυξηθεί 0,7%, σύμφωνα με τη SIFMA, μια εταιρία η οποία δραστηριοποιείται στην αγορά των ομολόγων. Η υποβάθμιση, εξέλιξη χωρίς προηγούμενο στην ιστορία των ΗΠΑ, σημειώνεται μόλις 15 μήνες πριν τις επόμενες προεδρικές εκλογές. Αναμένεται να κυριαρχήσει στην προεκλογική εκστρατεία, όπως και το ζήτημα του χρέους.

Η FED

Εκπρόσωπος της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ δήλωσε πριν από λίγο ότι η απόφαση του οίκου αξιολόγησης Standard&Poor’s να υποβαθμίσει το αξιόχρεο της χώρας δε θα επηρεάσει σε τίποτε τις ενέργειες της σε ό,τι αφορά τις αγορές και τις πωλήσεις κρατικών ομολόγων, διαμέσου των οποίων ασκεί νομισματική πολιτική.

Ανάλογες τοποθετήσεις έκαναν και άλλοι ρυθμιστικοί φορείς του τραπεζικού τομέα στις ΗΠΑ. "Η απόφαση του Standard&Poor’s δεν (θα) έχει καμιά συνέπεια για τη λειτουργία της FED. . . ή τις ενέργειές της στην αγορά", είπε ένας εκπρόσωπός της.

Η εκτίμηση του οικονομικού κινδύνου σε ό,τι αφορά "τα κρατικά ομόλογα και άλλα ομόλογα που εκδίδονται από το κράτος ή έχουν την εγγύηση της κυβέρνησης των ΗΠΑ, κυβερνητικών υπηρεσιών και οντοτήτων που χρηματοδοτούνται από το κράτος δε θα αλλάξει", ανέφεραν οι ρυθμιστικοί φορείς του τραπεζικού τομέα της χώρας σε ανακοινωθέν τους.

"Η μεταχείριση των χρεογράφων που εκδίδει το υπουργείο Οικονομικών και άλλων χρεογράφων που εκδίδονται από το κράτος ή έχουν την εγγύηση της κυβέρνησης των ΗΠΑ, κυβερνητικών υπηρεσιών και οντοτήτων που χρηματοδοτούνται από το κράτος υπό άλλους ομοσπονδιακούς τραπεζικούς κανονισμούς. . . επίσης δε θα αλλάξει", προσέθεσαν οι φορείς FDIC, NCUA και OCC.

Η ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΙΑ
Ένα ανώτερο στέλεχος του οίκου αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας Standard&Poor’s δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να είχαν αποφύγει την υποβάθμιση του χρέους τους από τη βαθμίδα AAA, εάν είχαν προβεί νωρίτερα στην αύξηση του ορίου του ομοσπονδιακού δανεισμού.

"Το πρώτο πράγμα που θα μπορούσε να είχε γίνει ήταν να αυξηθεί το όριο του χρέους έγκαιρα", δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο CNN ο Τζον Τσέιμπερς, πρόεδρος της επιτροπής αξιολόγησης του S&P.

«ΗΤΑΝ ΚΑΘΗΚΟΝ ΜΑΣ»
Κορυφαίος αξιωματούχος του οίκου Standard & Poor's, ο οποίος υποβάθμισε την αξιολόγησή του για το χρέος των ΗΠΑ, ανέφερε ότι ήταν καθήκον της εταιρείας του να πάρει αυτή τη δύσκολη και αμφιλεγόμενη απόφαση.

"Παίρνουμε τις ευθύνες μας πολύ σοβαρά και αν στο τέλος της ανάλυσής μας η επιτροπή καταλήξει ότι μία αξιολόγηση δεν βρίσκεται εκεί που πιστεύουμε ότι πρέπει να βρίσκεται, είναι καθήκον μας να πάρουμε αυτήν την απόφαση" δήλωσε σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Ρόιτερς, ο Ντέιβιντ Μπιρς, επικεφαλής του τομέα αξιολόγησης κρατικού χρέους της S&P.

Ο Μπιρς παραδέχθηκε ότι η απόφαση του οίκου αξιολόγησης επηρεάστηκε από την αλλαγή στις "πολιτικές δυνάμεις" της Ουάσιγκτον, κάτι που εμπόδισε τα μέλη του Κογκρέσου να εγκρίνουν ένα πιο περιεκτικό σχέδιο για την μείωση του ελλείματος.

"Από την άποψη της δημοσιονομικής πολιτικής, η διαδικασία έχει αποδυναμωθεί και έχει γίνει λιγότερο προβλέψιμη από ότι ήταν" σημείωσε. Ο Μπιρς πρόσθεσε ότι στην απόφαση του οίκου Standard & Poor's συνέβαλε ακόμη η προς τα κάτω αναθεώρηση του ΑΕΠ των ΗΠΑ πριν από μία εβδομάδα.

"Η ύφεση είναι βαθύτερη από ότι πίστευαν όλοι πριν από ένα χρόνο και θεωρούμε ότι αυτό αυξάνει την πιθανότητα η ανάκαμψη να συνεχίσει να είναι αδύναμη" ανέφερε".

Από μια πρώτη ανάλυση, όντως οι αναλυτές της S&P έχουν προβεί σε λανθασμένο υπολογισμό των μακροοικονομικών στοιχείων. Ομως, η έκθεση εστιάζει στο ότι, αφ'ενός το χρέος θα συνεχίσει να αυξάνει έστω και εάν γίνουν περικοπές 2,1 τρις (σε αυτό το σημείο έχουν γίνει οι λάθος υπολογισμοί των αναλυτών) και αφ' ετέρου το πολιτικό σκηνικό ισορροπιών δεν επιτρέπει στην κυβέρνηση να λαμβάνει καίριες και σημαντικές αποφάσεις. Θεωρώ ότι οι αιτιάσεις των αναλυτών αξίζουν της προσοχής μας. Πιστεύω ότι η διελκυνστίδα για το "ποιός κάνει κουμάντο στις οικονομίες, γίνετα πλέον εμφανέσταστη (λέτε να ακούσουμε για "ανάγκη πεφωτισμένης ηγεσίας" στις ΗΠΑ, με δραστική μείωση παροχών και μείωση της φορολογίας των υψηλών εισοδημάτων, χωρίς πολλά-πολλά; Ιδωμεν...). Καλό είναι να διαβάσετε την αξιολόγηση και αναμένω παρατηρήσεις σας.

Ειδική προσοχή στο θέμα των αποδόσεων των ομολόγων, που αναφέρεται στην έκθεση αξιολόγησης:
"it is possible that interest rates could rise if investors re-price relative risks. As a result, our alternate scenario factors in a 50 basis point (bp)-75 bp rise in 10-year bond yields relative to the base and upside cases from 2013 onwards. In this scenario, we project the net public debt burden would rise from 74% of GDP in 2011 to 90% in 2015 and to 101% by 2021."

Φυσικά και έπεται συνέχεια των αναλύσεων της S&P : "On Monday, we will issue separate releases concerning affected ratings in the funds, government-related entities, financial institutions, insurance, public finance, and structured finance sectors." (πιθανότατα να δούμε και αναθεωρήσεις της αξιολόγησης, λόγω του λάθους που προαναφέραμε).


........................

Κοινώς, strangedays, here we come (ή, κατά άλλη εκδοχή, ανοίγει η πόρτα του φρενοκομείου).

Τα imperia των αναπτυσσόμενων

Οπως μεταδίδει η Deutche Welle (αναδημοσίευση στη "Ναυτεμπορική"):

"Aγοράζουν καλλιεργήσιμες εκτάσεις σε φτωχές χώρες

Το Διεθνές Ινστιτούτο Eρευνας της Πολιτικής των Τροφίμων (IFPRI)διαπιστώνει εδώ και χρόνια μια επικίνδυνη τάση: χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία αγοράζουν εκτάσεις γης σε αναπτυσσόμενες χώρες για να διασφαλίσουν αποθέματα τροφίμων.

Πρόκειται για μία εξέλιξη που όπως προειδοποιεί ο ΟΗΕ, εάν συνεχιστεί, δεν αλλάζει μόνον τον γεωπολιτικό χάρτη, αλλά μεσοπρόθεσμα οι φτωχές χώρες θα αντιμετωπίσουν σοβαρό επισιτιστικό πρόβλημα, και κοινωνικές και πολιτικές αναταραχές.

Το IFPRI ονομάζει «αγροτο-ιμπεριαλισμό» αυτή τη νέα τακτική, που παρατηρείται από το 2007/8 με την κρίση στις τιμές των τροφίμων.

Το 2010 οι εκτάσεις καλλιεργημένης γης, που πέρασαν σε ξένα χέρια, άγγιξαν τα 650.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, σύμφωνα με έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας Πρόκειται για μια τεράστια έκταση μεγαλύτερη από τις εκτάσεις που διαθέτουν οι ΗΠΑ για την καλλιέργεια καλαμποκιού και σταριού.

Σύμφωνα με το IFPRI οι αγοραστές δεν είναι μόνον κράτη, αλλά και οικονομικοί όμιλοι και hedge funds. Οι πιο δραστήριοι σε αυτές τις αγορές είναι εκτός της Κίνας, η Ινδία, οι χώρες του Περσικού Κόλπου, η Ινδία, η Ν. Κορέα και η Σ. Αραβία. Τον περασμένο Νοέμβριο, ο όμιλος Τζενάν με έδρα το Αμπού Ντάμπι επένδυσε περισσότερα από 500 εκατομμύρια δολάρια σε εκτάσεις στην Αίγυπτο, στο Σουδάν, στην Αιθιοπία και στην Τανζανία. Στην περίπτωση της Αιγύπτου, μόνο το 50% της συγκομιδής θα παραμένει στη χώρα, ενώ το άλλο 50% θα μεταφέρεται στον Περσικό για κατανάλωση από τον ντόπιο πληθυσμό.

Μεμονωμένες ευρωπαϊκές χώρες ενδιαφέρονται επίσης για την αγορά τέτοιων εκτάσεων, επειδή επιθυμούν να διασφαλίσουν καλλιέργειες για παραγωγή βιοκαυσίμων.

Επιπτώσεις

Αγρότες που διαθέτουν μικρό κλήρο εκτοπίζονται, διαλύονται ολόκληρα χωριά και αλλάζουν την διατροφή τους εκατομμύρια άνθρωποι.

Αλλαγές που προκαλούν άμεσα νέες αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων, μεσοπρόθεσμα επιδείνωση του επισιτιστικού προβλήματος και μακροπρόθεσμα σοβαρές κοινωνικές και πολιτικές ταραχές.

Το Ινστιτούτο IFPRI, που έχει καταγράψει την πρώτη αναταραχή λόγω «αρπαγής γης»(το 2009 στη Μαδαγασκάρη ο πληθυσμός ανέτρεψε την κυβέρνηση της χώρας, διότι σχεδίαζε μπίζνες με την Κίνα για αγορά μεγάλων εκτάσεων γης) καλεί τους αγοραστές να τηρούν ορισμένους βασικούς κανόνες, όπως π.χ. διαφάνεια στις διαπραγματεύσεις, αποφυγή παραβίασης των δικαιωμάτων των αγροτών, και κυρίως τη διασφάλιση της ισορροπίας των οικοσυστημάτων".

Μια καλή αφορμή για επανάληψη στις ενότητες του χρήματος, των ισοτιμιών και της διεθνούς οικονομικής

Οπως διαβάζουμε στην "Ναυτεμπορική":

"Ιαπωνική παρέμβαση για το γεν

Στην αγορά συναλλάγματος παρενέβη σήμερα (4/8/2011) η κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας, σε μια προσπάθεια να ανακόψει την άνοδο του γεν και να «θωρακίσει» την ανάπτυξη της ιαπωνικής οικονομίας.

Συγκεκριμένα, η Ιαπωνία προέβη στην πώληση γεν στις αγορές, αποδυναμώνοντας το νόμισμα έτσι ώστε η αξία του δολαρίου να ξεπεράσει τα 79 γεν, από 77 γεν που ήταν πριν την κίνηση αυτή.

Η Τράπεζα της Ιαπωνίας (BOJ) ανακοίνωσε επίσης περαιτέρω χαλάρωση της νομισματικής της πολιτικής, επεκτείνοντας το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων και άλλων τίτλων σε 50 τρισ. γεν από 40 τρισ. γεν.

Πρόκειται για μονόπλευρες κινήσεις της Ιαπωνίας, σε αντίθεση με την παρέμβαση του Μαρτίου η οποία είχε τη στήριξη της Ομάδας του G7 . Οι αναλυτές εμφανίζονται πάντως επιφυλακτικοί για το κατά πόσο ο αντίκτυπος της παρέμβασης αυτής θα είναι μακροπρόθεσμος".

* Μια μικρή σημείωση: Συνήθως αποδίδουμε το Ιαπωνικό νόμισμα ως "γιέν". Στα Ιαπωνικά προφέρεται "εν" και γράφεται με το ιδεόγραμμα 円 (κατά κυριολεξία, σημαίνει "στρογγυλό αντικείμενο").

Μια καλή αφορμή για να κάνουμε επανάληψη στην Διεθνή Οικονομική και τις ισοτιμίες

Οπως διαβάζουμε στη "Ναυτεμπορική":

"Ανεκόπη η άνοδος του ελβετικού φράγκου

Πτώση από τα ιστορικά υψηλά επίπεδα σημειώνει (σήμερα, 3/8/2011) το ελβετικό φράγκο, μετά την απρόσμενη απόφαση της Ελβετίας να μειώσει τα επιτόκια προκειμένου να συγκρατήσει την άνοδο του νομίσματός της.

Παρόλ' αυτά, η μειωμένη διάθεση για ρίσκο εξαιτίας των οικονομικών προβλημάτων σε ΗΠΑ και ευρωζώνη ενδέχεται να προσφέρει νέα στήριξη στο ελβετικό νόμισμα, σύμφωνα με τους αναλυτές.

Η κεντρική τράπεζα της Ελβετίας μείωσε σήμερα το βασικό της επιτόκιο σε «όσο το δυνατόν πιο κοντά στο μηδέν» από 0,25%, ενώ γνωστοποίησε ότι θα επεκτείνει τις καταθέσεις όψεως των τραπεζών στα 80 δισ. ελβετικά φράγκα (104 δισ. δολ.) από 30 δισ. φράγκα".

Επί του ιδίου θέματος και η ανάλυση της FXCM:

"Η παρέμβαση της Τράπεζας της Ελβετίας στην αγορά συναλλάγματος προκειμένου να ανακόψει την ξέφρενη ανοδική πορεία του ελβετικού φράγκου κυριάρχησε στην επικαιρότητα κατά τις πρώτες ώρες της συνεδρίασης των ευρωπαϊκών αγορών.

Aμεση ήταν η αντίδραση της αγοράς, επιφέροντας ραγδαία πτώση στο ελβετικό φράγκο με την ισοτιμία Ευρώ/Ελβετικού Φράγκου (EUR/CHF) να ενισχύεται κατά 2,75%. Η Κεντρική Τράπεζα της Ελβετίας (Swiss National Bank - SNB) μείωσε το εύρος του 3μηνου Libor του ελβετικού φράγκου στο 0%-0,25%, τονίζοντας ότι πρόκειται να αυξήσει την παροχή ρευστότητας στις αγορές τις επόμενες ημέρες. Η ισοτιμία Δολαρίου Η.Π.Α./Ελβετικού Φράγκου (USD/CHF) κατέγραψε άνοδο 1,84% στον απόηχο της είδησης.

Αν και η φημολογία για παρέμβαση της Τράπεζας της Ελβετίας ήταν έντονη τις προηγούμενες ημέρες μετά και τα νέα υψηλά του ελβετικού φράγκου έναντι του ευρώ, της στερλίνας και του δολαρίου, μερίδα αναλυτών εκτιμά ότι η επίδραση της κίνησης αυτής στις αγορές θα έχει προσωρινό χαρακτήρα δεδομένου ότι το ελβετικό νόμισμα αποτελεί το εναλλακτικό καταφύγιο του ευρώ σε μια συγκυρία όπου το τελευταίο βάλλεται εν μέσω κρίσης.

Το ελβετικό νόμισμα έχει ενισχυθεί κατά 23% το τελευταίο 12μηνο και αποτελεί το νόμισμα με την μεγαλύτερη απόδοση μεταξύ 10 ανταγωνιστικών νομισμάτων αναπτυγμένων χωρών, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg".

Μέτρα και αντίμετρα νομισματικού πολέμου

Οπως διαβάζουμε στο "Βήμα":

"Βραζιλία: αντεπίθεση στους κερδοσκόπους

Επιβολή φόρου στις χρηματιστηριακές συναλλαγές για την «αναχαίτιση» του ρεάλ

Μετά από επανειλημμένες προειδοποιητικές «βολές» η κυβέρνηση της Βραζιλίας κήρυξε ντε φάκτο τον πόλεμο στις χρηματαγορές. Ο υπουργός Οικονομικών Γκουίντο Μαντέγκα ανακοίνωσε την επιβολή φόρου (που θα φτάνει μέχρι και το 25%) σε παράγωγα επενδυτικά προϊόντα τα οποία επηρεάζουν τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Οπως διευκρίνισε ο ίδιος, η κίνηση αυτή αναμένεται να δημιουργήσει ένα «ανάχωμα» προς τη συνεχή ανατίμηση του βραζιλιάνικου νομίσματος έναντι του δολαρίου.

Το ρεάλ ανατιμάται διαρκώς τα τελευταία δύο χρόνια και έχει φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο από το 1999 οπότε η Μπραζίλια είχε προχωρήσει σε υποτίμηση του νομίσματος.

Ωστόσο το νέο μέτρο πιθανόν να αποδειχτεί εξίσου αναποτελεσματικό με τα προηγούμενα. Η κυβέρνηση έχει υιοθετήσει μια δέσμη περιοριστικών μέτρων για την προστασία του νομίσματος καθώς οι κερδοσκοπικές κινήσεις δυσχεραίνουν το εμπόριο πρώτων υλών που συνεισφέρει κατά το ήμισυ στο σύνολο των εξαγωγών. Μεταξύ άλλων έχει επιβληθεί φόρος στις ξένες επενδύσεις στην αγορά ομολόγων που φτάνει πλέον το 6%.

Ομως το ρεάλ συνεχίζει να αποτελεί πόλο έλξης των επενδυτών καθώς το βασικό επιτόκιο της κεντρικής τράπεζας (σήμερα βρίσκεται στο 12,5%) καθιστά την τοποθέτηση χρημάτων στην εγχώρια αγορά εξαιρετικά προσοδοφόρα.

Ο ίδιος ο Μαντέγκα έχει παραδεχθεί ότι το πρόβλημα της συναλλαγματικής ισοτιμίας συνεχίζει να του «προκαλεί αϋπνίες» και ότι πιθανότατα «ο πόλεμος των νομισμάτων έχει μόλις αρχίσει».

Αλλωστε ανάλογα προβλήματα αντιμετωπίζουν και άλλες οικονομίες της Λατινικής Αμερικής όπως η Χιλή και η Κολομβία. Διότι η ελεύθερη διαμόρφωση της συναλλαγματικής ισοτιμίας επιτρέπει μεν στις ταχέως αναπτυσσόμενες οικονομίες να προστατευθούν έναντι των πληθωριστικών πιέσεων όμως την ίδια στιγμή υποσκάπτει την ανάπτυξη καθιστώντας ακριβά τα εξαγώγιμα προϊόντα".

Στιγμιότυπα ενός εξελισσόμενου εμπορικού πολέμου

Οπως αναφέρει η "Ημερησία":

"Η Κίνα παραβίασε τον εμπορικό νόμο σε εξαγωγές πρώτων υλών

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου αποφάνθηκε ότι η Κίνα παραβίασε τον εμπορικό νόμο περιορίζοντας τις εξαγωγές ορισμένων πρώτων υλών, βασικών για τη βιομηχανική παραγωγή. Η απόφαση αυτή αποτελεί νίκη για τις ΗΠΑ, την Ευρωπαϊκή Ενωση, και το Μεξικό. «Η επιτροπή αποφάνθηκε ότι οι εξαγωγικοί δασμοί της Κίνας δεν είναι σύμφωνοι με τις δεσμεύσεις της στο πρωτόκολλο της προσχώρησής της στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.

Επίσης, η επιτροπή αποφάνθηκε ότι οι ποσοστώσεις εξαγωγών, που επέβαλε η Κίνα σε ορισμένες πρώτες ύλες δεν συνάδουν με τους κανονισμούς του ΠΟΕ», ανέφερε το ανακοινωθέν της νομικής ομάδας του Οργανισμού.

Καταγγελία
Οι ΗΠΑ, η Ευρωπαϊκή Ενωση και το Μεξικό, κατήγγειλαν την Κίνα στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου το 2009, υποστηρίζοντας ότι με τους περιορισμούς που επέβαλε σε εξαγωγές ορυκτών, όπως του βωξίτη και του μαγνησίου, έκανε διακρίσεις εις βάρος των ξένων κατασκευαστών, εις όφελος των εγχώριων κατασκευαστών που τους χρησιμοποιούν.

Η αμερικανική κρατική υπηρεσία, που είναι υπεύθυνη για τις εμπορικές σχέσεις της χώρας, χαιρέτησε με ικανοποίηση τη «σημαντική νίκη» των κατασκευαστών στις ΗΠΑ και τον υπόλοιπο κόσμο".

Ενδεχόμενη υποβάθμιση Κίνας από Moody's

Οπως διαβάζουμε στο "Βήμα":

"Η Moody’s προειδοποιεί με υποβάθμιση τις κινεζικές τράπεζες

Τα μη εξυπηρετούμενα χρέη των τοπικών κυβερνήσεων στην Κίνα αποτελούν ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα απ' ότι αρχικά είχε υπολογιστεί, προειδοποιεί ο οίκος αξιολόγησης Moody's. Οι κινεζικές τράπεζες δάνεισαν 8,5 τρισεκ. γουάν (1,3 τρισεκ. δολάρια ΗΠΑ) στις τοπικές κυβερνήσεις το 2010 σε μια προσπάθεια να ενισχύσουν την ανάπτυξη.

Παρ' όλα αυτά ο οίκος δηλώνει πως το φορτίο των χρεών που βαρύνει τις τράπεζες μπορεί να είναι μέχρι και 3,5 τρισεκ. γουάν μεγαλύτερο από τον αρχικό υπολογισμό.

«Αυτό σημαίνει ότι πιθανότατα πρόκειται για δάνεια με ελλειπή παραστατικά, γεγονός που εμπεριέχει κίνδυνο να αποκαλυφθούν στο μέλλον κρυμμένες επισφάλειες» αναφέρει η Γι Ζανγκ του Moody's. Ο οίκος επιπλέον προειδοποιεί ότι τα μη εξυπηρετούμενα χρέη μπορούν να φτάσουν το 8 έως 10% των συνολικών δανείων.

Επισημαίνεται λοιπόν ότι, «λαμβάνοντας υπ' όψιν την έκταση του προβλήματος, η πιστοληπτική αξιολόγηση του κινεζικού τραπεζικού τομέα μπορεί να μετατραπεί σε αρνητική».

Για το Δολάριο

Γράφει, σε άρθρο του, ο κ. Barry Eichegreen (καθηγητής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια - αναδημοσίευση στην "Ναυτεμπορική"):

"Πώς να «πυροβολήσουμε» το δολάριο

Το δολάριο έχει τα πάνω του και κάτω του. Τελευταία, περισσότερο τα κάτω του. Το αμερικανικό νόμισμα έχει απολέσει περισσότερο από το 25% της αξίας του έναντι άλλων νομισμάτων την τελευταία δεκαετία, εάν συνυπολογίσουμε τον πληθωρισμό. Καταγράφει απώλειες περίπου 5% από τις αρχές του 2011, ξυπνώντας μνήμες τα αρνητικά ρεκόρ, τα οποία έχει καταγράψει ανά περιόδους μετά την κατάρρευση του συστήματος Μπρέτον Γουντς το 1973.

Μία προφανής εξήγηση για την αδυναμία του είναι η πολιτική των μηδενικών επιτοκίων, που ακολουθεί η Φέντεραλ Ριζέρβ και η οποία ενθαρρύνει τους επενδυτές να εγκαταλείψουν το δολάριο για ξένα στοιχεία ενεργητικού υψηλότερων αποδόσεων. Όπως είναι αναμενόμενο, οι επικριτές της Φέντεραλ Ριζέρβ έχουν υψώσει τους τόνους. Η κεντρική τράπεζα, διαμαρτύρονται, ευτελίζει το δολάριο. Διαβρώνει την αγοραστική αξία του νομίσματος και με αυτή και το βιοτικό επίπεδο των Αμερικανών.

Ακόμη χειρότερα, η FED παίζει με τη φτώχεια. Η αποτυχία της να υπερασπιστεί το δολάριο, προειδοποιούν οι επικριτές, θα μπορούσε να πυροδοτήσει μία κρίση εμπιστοσύνης. Κάποια στιγμή, η ανοχή της στο αδύναμο δολάριο θα εκληφθεί ως αδυναμία δέσμευσης στη σταθερότητα των τιμών.

Απογοητευμένοι οι επενδυτές θα προχωρήσουν τότε σε μαζικές πωλήσεις αμερικανικών κρατικών ομολόγων. Οι αποδόσεις των ομολόγων σε μία τέτοια περίπτωση θα εκτινάσσονταν στα ύψη και το δολάριο θα «βυθιζόταν». Θα είχαμε χρηματοπιστωτικές αναταράξεις και βαθειά ύφεση.

Τρομακτικά σενάρια

Τα τρομακτικά σενάρια πωλούν περισσότερα φύλλα. Στην πραγματικότητα, όμως, όλη αυτή η επίθεση στη Φέντεραλ Ριζέρβ είναι υπερβολική.

Ιστορικά μία πτώση του δολαρίου κατά 10% μεταφράζεται σε αύξηση του πληθωρισμού κατά μία μόλις ποσοστιαία μονάδα. Αυτό σημαίνει ότι η πτώση του δολαρίου κατά 5% φέτος θα προσθέσει στον πληθωρισμό μόνο μισή ποσοστιαία μονάδα. Και σε καμία περίπτωση ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ δεν είναι εκτός ελέγχου.

Οι τιμές των καυσίμων και των τροφίμων έχουν όντως ενισχυθεί αισθητά, αλλά το εργατικό κόστος παραμένει υπό έλεγχο -κάτι, που φυσικά δεν εκπλήσσει από τη στιγμή που η ανεργία κυμαίνεται κοντά στο 9%. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Φέντεραλ Ριζέρβ έχει την πολυτέλεια να επιμένει στην πολιτική της «καλοήθους αμέλειας» έναντι του δολαρίου.

Αν και ο διοικητής της Φέντεραλ Ριζέρβ, Μπεν Μπερνάνκι, έχει επανειλημμένα τονίσει ότι επιθυμία της κεντρικής τράπεζας είναι ένα «ισχυρό δολάριο», η Φέντεραλ Ριζέρβ βλέπει μάλλον με ικανοποίηση το αμερικανικό νόμισμα να υποχωρεί. Με τη ζήτηση στο εσωτερικό της χώρας να παραμένει αδύναμη, η ενίσχυση των εξαγωγών είναι η ενδεδειγμένη θεραπεία για μία «αναιμική» οικονομία. Και η αποδυνάμωση του δολαρίου είναι ένας τρόπος να διατεθούν περισσότερα αμερικανικά προϊόντα στις ξένες αγορές.

Επιπλέον, αυτοί που προειδοποιούν ότι η Φέντεραλ Ριζέρβ θα αποτύχει να αυξήσει τα επιτόκια, ακόμη και εάν ο πληθωρισμός αυξηθεί αισθητά, δεν κατανοούν ότι η κουλτούρα συγκράτησης των πληθωριστικών πιέσεων της κεντρικής τράπεζας έχει βαθιές ρίζες. Από τη στιγμή που η FED βρίσκεται υπό τόσο έντονη παρακολούθηση, θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι θα αδράξει την πρώτη ευκαιρία για να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών.

Εάν υπάρχει κάποια απειλή για το δολάριο, αυτή δεν πηγάζει από τη νομισματική πολιτική, αλλά από τη δημοσιονομική. Αυτό που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάρρευση του νομίσματος είναι οι ενδείξεις ότι οι αμερικανικοί προϋπολογισμοί δεν συντάσσονται από υπεύθυνους ενήλικες.

Ένα αμερικανικό Κογκρέσο, που επιμένει σε πολιτικά παιχνίδια, θα μπορούσε να αποτύχει να αυξήσει το όριο δανεισμού, πυροδοτώντας έτσι μία «τεχνική» χρεοκοπία. Μία ένδειξη ότι είναι οι «τρόφιμοι» αυτοί που διοικούν το «άσυλο» σίγουρα θα οδηγούσε σε μαζικό ξεπούλημα των αμερικανικών κρατικών ομολόγων από τους ξένους επενδυτές. Ακόμη, δε, και εάν ξεπεραστεί αυτό το εμπόδιο, οι ΗΠΑ θα έχουν ελάχιστο χρόνο στη διάθεσή τους να βάλουν τα δημοσιονομικά τους σε τάξη. Οι χρηματοπιστωτικές κρίσεις λαμβάνουν συνήθως χώρα κοντά σε περιόδους εκλογών. Και οι ΗΠΑ έχουν προεδρικές εκλογές στα τέλη του 2012.

Νόμισμα χρηματοδότησης

Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι μία κατάρρευση των αμερικανικών κρατικών ομολόγων και του δολαρίου δεν είναι το ίδιο. Το δολάριο, παρατηρούν, είναι το νόμισμα χρηματοδότησης για τις τράπεζες ανά τον κόσμο. Όταν οι τράπεζες δανείζονται στις αγορές για να χρηματοδοτήσουν τις επενδύσεις τους, δανείζονται σε δολάρια.

Επομένως, όταν η αστάθεια εντείνεται και η ρευστότητα στερεύει, οι ίδιες αυτές τράπεζες δίνουν μάχη για δολάρια. Πράγματι, ακόμη και όταν τα προβλήματα έχουν τη ρίζα τους στις ΗΠΑ, το δολάριο ενισχύεται. Το είδαμε αυτό το καλοκαίρι του 2007, όταν ξέσπασε η κρίση των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων υψηλού κινδύνου(subprime), και ξανά το 2008, μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers.

Βραχυπρόθεσμα, λοιπόν, μία κρίση στην αμερικανική αγορά κρατικών ομολόγων θα μπορούσε να πυροδοτήσει μία ανατίμηση του δολαρίου. Μία όξυνση των προβλημάτων στις αμερικανικές αγορές θα ωθούσε, ωστόσο, τις τράπεζες στο να αναζητήσουν άλλους τρόπους χρηματοδότησης. Η περίοδος ενίσχυσης του δολαρίου θα ήταν σύντομη.

Το αποτέλεσμα θα ήταν ο χειρότερος εφιάλτης της Φέντεραλ Ριζέρβ. Εάν οι αποδόσεις των ομολόγων εκτινάσσονταν στα ύψη και η οικονομική δραστηριότητα κατέρρεε, η κεντρική τράπεζα θα ήθελε να μειώσει τα επιτόκια και να πλημμυρίσει τις αγορές με ρευστότητα.

Ένα αισθητά υποτιμημένο δολάριο, όμως, θα σήμαινε ταυτόχρονα και αισθητά υψηλότερο πληθωρισμό, κάτι που θα απαιτούσε αυστηρή νομισματική πολιτική. Παγιδευμένη σε αυτό το δίλημμα, η Φέντεραλ Ριζέρβ δεν θα μπορούσε να κάνει τίποτα για να λύσει τα προβλήματα των ΗΠΑ. Ο Μπεν Μπερνάνκι προειδοποιεί συνεχώς για τις ζοφερές συνέπειες που θα μπορούσε να έχει η αδυναμία αντιμετώπισης των δημοσιονομικών προβλημάτων της χώρας. Το Κογκρέσο, όπως και όλοι στις ΗΠΑ, θα έπρεπε να τον λάβουν σοβαρά υπόψη τους".

Υποβάθμιση Πορτογαλίας

Οπως διαβάζουμε σε όλα τα έντυπα ΜΜΕ:

Κατά τέσσερις βαθμίδες υποβάθμισε η Moody's την πιστοληπτική ικανότητα της Πορτογαλίας

Ο οίκος αξιολόγησης κατατάσσει πλέον τα πορτογαλικά ομόλογα στην κατηγορία Ba2, από Baa1 δηλαδή στη ζώνη των "σκουπιδιών" (junk). Οι Standard & Poor's και Fitch έχουν τοποθετήσει τα πορτογαλικά ομόλογα στη βαθμίδα ΒΒΒ-, μια ανάσα πάνω από τη ζώνη των επισφαλών επενδύσεων

Αιτιολόγησε την απόφασή του υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν αμφιβολίες κατά πόσο η Λισαβόνα θα επιτύχει τους στόχους μείωσης του ελλείμματος και θα καταφέρει να βγει στις αγορές χωρις να χρειαστεί και νέο δάνειο από την τρόικα.

Η στάση των οίκων απέναντι στην ευρωπαϊκή κρίση χρέους έχει προκαλέσει εκνευρισμό στις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης. Μέσα στο τελευταίο 24ωρο, η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, ο Αυστριακός ομόλογός της Βέρνερ Φάιμαν και ο διοικητής της Αυστριακής Κεντρικής Τράπεζας και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ, Έβαλντ Νοβότνι προχώρησαν σε δηλώσεις αποδοκιμασίας των οίκων αξιολόγηση".