Προφανώς θα αντληθούν από νέο πακέτο ρευστότητας...

Οπως διαβάζουμε στην "Καθημερινή":

" Αποζημιώσεις 8,5 δισ. δολ. θα δώσει σε πελάτες της η Bank of America
Συμφωνία-ορόσημο για τις απώλειες που είχαν υποστεί σε επενδύσεις στον στεγαστικό κλάδο των ΗΠΑ

Bloomberg, Reuters

Μαζικές απαιτήσεις πελατών για αποζημίωση πρόκειται να ικανοποιήσει η Bank of America, οι οποίες υπολογίζεται ότι θα κυμανθούν στο ποσό των 8,5 δισ. δολαρίων. Είναι η μεγαλύτερη συμβιβαστική λύση που έχει επιτευχθεί σε ό,τι αφορά τις απώλειες επενδυτών από την κατάρρευση της αμερικανικής αγοράς στεγαστικής πίστης, ένα γεγονός που οδήγησε στη βαθύτερη χρηματοπιστωτική κρίση μετά το Κραχ του ’29. Μάλιστα, το ύψος των αποζημιώσεων είναι ισάξιο της κερδοφορίας του αμερικανικού τραπεζικού ομίλου κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου. Παράγοντες του κλάδου εκτιμούν δε ότι μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για τη χάραξη συμβιβαστικών λύσεων μεταξύ άλλων τραπεζών των ΗΠΑ και πελατών τους. Αποζημιώσεις απαιτούν, επίσης, πελάτες της Citigroup, JPMorgan Chase και Wells Fargo.

Η προτεινόμενη λύση συζητείται μεταξύ της διοίκησης της Bank of America και ομάδας 20 επενδυτών μεγάλου βεληνεκούς, όπως είναι η Pimco, μια από τις μεγαλύτερες επενδυτικές εταιρείες του κόσμου, η Metropolitan Life και η BlackRock. Στη λίστα περιλαμβάνεται και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης, με τις συνολικές επενδύσεις των 20 επενδυτών σε δάνεια της αμερικανικής αγοράς κατοικίας και συναφή επενδυτικά γεγονότα να ξεπερνούν τα 100 δισ. δολάρια.

Οι τοποθετήσεις αυτές αποτελούσαν τμήμα μεγαλύτερου χαρτοφυλακίου της Countrywide Financial. Η μεγάλη έκθεση της τράπεζας στην αμερικανική αγορά στεγαστικής πίστης και η μετέπειτα παρ’ ολίγον κατάρρευσή της είναι από τα χαρακτηριστικά γεγονότα της κρίσης. Η εξαγορά της από την Bank of America, το 2008, ήταν ο μοναδικός τρόπος επιβίωσης της Coutrywide. Πριν την αστραπιαία διολίσθηση των τιμών στις αγορές ακινήτων, η Countrywide ήταν μια από τις μεγαλύτερες στεγαστικές τράπεζες των ΗΠΑ.

Οι απώλειες και διαγραφές από την κρίση πλησίασαν τα 2 τρισ. δολάρια, σε παγκόσμια κλίμακα, και οδήγησαν τη διεθνή οικονομία σε ύφεση. Σήμερα, δρομολογούνται ριζικές μεταρρυθμίσεις για την ασφαλέστερη λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Παράλληλα, πελάτες μεγάλων τραπεζικών ομίλων, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, απαιτούν αποζημιώσεις διότι, όπως υποστηρίζουν, δεν ενημερώθηκαν εκτενώς για τους κινδύνους που εμπεριείχαν τα προαναφερόμενα επενδυτικά προϊόντα, που αποδείχθηκαν «τοξικά». Τα προϊόντα αυτά είναι γνωστά ως ομόλογα δανείων, τα οποία ήταν συνδεδεμένα με μια πολυετή φούσκα αξιών στην αγορά κατοικίας των ΗΠΑ.

Στο ποσό των 8,5 δισ. δολαρίων και πλέον δεν περιλαμβάνεται μόνον η αποζημίωση των 20 μεγαλοεπενδυτών της Bank of America αλλά και άλλων, καλύπτοντας σχεδόν όλα τα στεγαστικά δάνεια των 424 δισ. δολαρίων που χορηγήθηκαν και μετατράπηκαν εν συνεχεία σε ομόλογα από την Countrywide.

Την περασμένη εβδομάδα ανακοινώθηκε από την JPMorgan Chase ότι κατέληξε σε συμβιβαστική λύση με την αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SEC), σε ό,τι αφορά υπόθεση αμέλειας εις βάρος πελατών. Η αμερικανική τράπεζα συναίνεσε στην καταβολή 153,6 εκατ. δολαρίων, ακολουθώντας το παράδειγμα της Goldman Sachs, η οποία είχε πληρώσει πρόστιμο 550 εκατ. δολαρίων προ ενός έτους. Και στις δύο περιπτώσεις, οι τράπεζες δεν ενημέρωσαν επενδυτές ομολόγων στεγαστικής πίστης ότι είχαν συνεργαστεί με διαχειριστές κεφαλαίων αντιστάθμισης κινδύνου (hedge funds) για τη δημιουργία προϊόντων που στοιχημάτιζαν στην κατάρρευση της αγοράς".

Εφαρμοστικός Νόμος Μεσοπρόθεσμου

Αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Οικονομικών ο Εφαρμοστικός Νόμος του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος (αρχεία .pdf, εδώ και εδώ), ο οποίος ψηφίζεται από την Βουλή των Ελλήνων σήμερα (30/6/2011), με την διαδικασία του κατεπείγοντος.

Θεωρώ απολύτως απαραίτητη, από εσάς, την ενδελεχή και λεπτομερέστατη μελέτη του εν λόγω Νόμου.

Προς το παρόν δεν θα προβώ σε σχολιασμό του Νόμου. Θα σημειώσω, όμως, ότι θα γραφεί στην Ελληνική Ιστορία και θα έχει αντίστοιχη θέση με αυτή του Πρώτου Μνημονίου. Το θέμα δεν έγκειται στο εάν τα μέτρα είναι "σκληρά", "άδικα" ή "δίκαια". Το θέμα είναι ότι θα αποδειχθεί ότι και δεν θα επιτευχθεί το θετικό προϋπολογισθέν αποτέλεσμα, αλλά και τα αρνητικά αποτελέσματα θα είναι σημαντικά μεγαλύτερα από αυτά που αναμένονται. Και δυστυχώς, όταν θα αποδειχθεί η αναποτελεσματικότητα των μέτρων, θα ξεκινήσει η διαδικασία του πτωχευτικού δικαίου και των εμπράγματων εγγυήσεων. Και τότε, αφ' ενός λόγω των διατάξεων του Μνημονίου, αφ' ετέρου λόγω του συγκεκριμένου Εφαρμοστικού Νόμου, δεν θα μπορούμε τίποτε να κάνουμε.

Το πραγματικό downgrade...

Το διασημότερο, πιθανά, σημείο της California είναι η γέφυρα Golden Gate. Ομως, έξι μήνες πριν την ολοκλήρωσή της, είχε προηγηθεί η ολοκλήρωση της γέφυρας που ενώνει το San Fransisco με το Oakland Bay (η ονομαστή Bay Bridge).

Η κατασκευή της Βay Bridge, με την οποία θα ασχοληθούμε, ξεκίνησε στις 9 Ιουλίου του 1933 και δόθηκε στην κυκλοφορία στις 12 Νοεμβρίου του 1936. Το όλο έργο ήταν εξαιρετικά απαιτητικών τεχνικών προδιαγραφών και θεωρείται θαύμα της μηχανικής. Το συνολικό κόστος ανήλθε στα 77 εκ. δολάρια (τα οποία αντλήθησαν από έκδοση ομολόγων). Καθώς οι ΗΠΑ μαστίζονταν από την ύφεση, το έργο έδωσε δουλειά και εισόδημα σε χιλιάδες επί χιλιάδων ανθρώπους, βελτίωσε σημαντικότατα τις μεταφορές, δημιούργησε συνθήκες οικονομίας κλίμακος, αποτέλεσε πηγή τεχνογνωσίας και καινοτομίας και λειτούργησε ως πηγή ανάτασης σε μια Αμερική χειμαζόμενη, σε μια Αμερική με συσσίτια και παραγκουπόλεις (τα περίφημα Hoovervilles). Με αυτά τα έργα, οι Η.Π.Α. στάθηκαν στα πόδια τους και οι άνθρωποι κατάφεραν να πάρουν μιαν ανάσα.

Προκειμένου να κατασκευαστεί η γέφυρα χρειάστηκε να δημιουργηθούν νέα κράματα χάλυβα και σιδήρου (αρκεί να πούμε ότι η συγκεκριμένη γέφυρα, μόνο για στους έξη μήνες του 1933, απορρόφησε το 18% της συνολικής παραγωγής όλων των χαλυβουργειών των ΗΠΑ!), να εκπονηθούν ειδικές μελέτες στατικότητας σε συνεργασία με πανεπιστήμια και εταιρίες μελετών, να ασχοληθούν οικονομολόγοι για την μελέτη κόστους και απόσβεσης του έργου (αρχικά, τα διόδια ήταν 65 σεντς και σε λίγους μήνες μειώθηκαν στα 25 σέντς), να κατασκευαστούν χιλιάδες εργαλεία, να καταναλωθούν εκατοντάδες χιλιάδες κυβικά τσιμέντου, σκυροδέματος και λοιπών δομικών υλικών, να μεταφερθούν εκατομμύρια τόνοι υλικών, να κατασκευαστούν ειδικά σκαπτικά μηχανήματα και γερανογέφυρες, να ναυλωθούν πλοία, να προσληφθούν δύτες, να αναστηθεί μια πόλη για τους εργαζόμενους (αυτό σημαίνει οικίες, κρεβάτια, κουρτίνες, μπακάλικα, μανάβικα και όλα τα συμπαρομαρτούντα). Κατά την διάρκεια κατασκευής της γέφυρας, έχασαν την ζωή τους 24 άνθρωποι σε εργατικά ατυχήματα.

Ο Harry Fogle, τελευταίος εν ζωή άνθρωπος που είχε εργαστεί στην κατασκευή της Bay Bridge και στην κατασκευή της Golden Gate Bridge, με αποστολή την βαφή της γέφυρας και των -κρεμαστών- καλωδίων (150 μέτρα πάνω απ' το νερό στην Bay Bridge και 230 μέτρα στην Golden Gate), απεβίωσε στις 18 Φεβρουαρίου του 2011. Ως μισθό, το 1933, λάμβανε 11 δολάρια την ημέρα. Εργαζόταν 6 ημέρες, 8 ώρες την ημέρα. Μετά την ολοκλήρωση των γεφυρών, συνέχισε να εργάζεται ως βαφέας στην Golden Gate, μέχρι την συνταξιοδότησή του το 1976, στα 62 του έτη. Οπως όλοι οι Καλιφορνέζοι, καμάρωνε τις γέφυρες και ήταν υπερήφανος που συνέβαλε στην δημιουργία τους. Στο πέρασμα του χρόνου, πολλοί ήταν εκείνοι που τον σταμάταγαν και του υπέβαλαν τα σέβη τους για την δουλειά του. Εζησε με την γυναίκα του, Marie και απέκτησε δύο κόρες, ένα γιό, επτά εγγόνια και οκτώ δισέγγονα.

Μετά τον καταστροφικό σεισμό της Loma Prieta τον Οκτώβριο του 1989 -στον οποίο κατέρρευσε ένα τμήμα της γέφυρας - και, λόγω της μακροχρόνιας καταπόνησης, αποφασίστηκε η κατασκευή της γέφυρας εκ νέου (New Bay Bridge). Διακυρήχθηκε διαγωνισμός (με κυβερνήτη της Πολιτείας της Καλιφόρνια τον Αρνολντ-Terminator-Σβαρτσενέγκερ) και ως ανάδοχοι επιλέχθησαν δύο εταιρίες (σε κοινοπραξία - joint venture) και οι δύο με έδρα τις ΗΠΑ. Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται στα 7,2 δις δολάρια - ένα από τα ακριβότερα έργα όλων των εποχών παγκοσμίως. Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2013.

Οι πυλώνες και τα κύρια μέρη της γέφυρας κατασκευάζονται στην Κίνα και στην συνέχεια, μεταφορτώνονται σε Κινεζικά πλοία και ακολουθεί η συναρμολόγησή τους. Σύμφωνα με τους αναδόχους, με αυτό τον τρόπο εξοικονομούνται περί τα 400 εκ. δολάρια. Σύμφωνα με το εκτεταμένο ρεπορτάζ των New York Times (εδώ) στην Σαγκάη, η Κινεζική κρατική εταιρία Zhenhua, σε μια έκταση 1,2 τετραγωνικών μιλίων(!!!!!!!!!), κατασκευάζει τα μέρη της γέφυρας. Στην κατασκευή απασχολούνται 3.οοο κινέζοι εργαζόμενοι. Ενας από αυτους είναι ο κ. Pan Zhongwang. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, ο κ. Zhongwang -στιλβωτής μετάλλων- εργάζεται από τις 7 το πρωϊ έως τις 11 το βράδυ, επτά ημέρες την εβδομάδα. Διαμένει σε κοινόχρηστο χώρο της εταιρίας -δεν δύναται να έχει δικό του χώρο- και αμοίβεται με 12 δολάρια την ημέρα.

Ο υπεύθυνος του έργου (project director) της κοινοπραξίας δήλωσε ότι, κατά την γνώμη του, οι Αμερικανικές εταιρίες δεν έχουν την δυνατότητα -λόγω έλλειψης τεχνογνωσίας, πόρων, υποδομών και κεφαλαίου- να φέρουν εις πέρας το εν λόγω έργο.

.............................................................................................................


Τα αποσιωπητικά είναι πολλά.
Και κάτι πηγαίνει εξαιρετικά επικίνδυνα.

Ενδεχόμενη υποβάθμιση Η.Π.Α.

Οπως διαβάζουμε στην "Ναυτεμπορική":

"Μετρούν το κόστος μιας υποβάθμισης οι ΗΠΑ

Με ζημιές έως και 100 δισ. δολαρίων θα μπορούσαν να επιβαρυνθούν οι επενδυτές στην αμερικανική αγορά κρατικού χρέους, στην περίπτωση που η μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη χάσει την κορυφαία της αξιολόγηση ΑΑΑ, σύμφωνα με τον ερευνητικό βραχίονα της McGraw-Hill του μητρικού ομίλου της Standard & Poor's.

Μια υποβάθμιση, που θα οδηγούσε σε αύξηση των ομολογιακών αποδόσεων, θα μπορούσε επίσης να σημάνει ότι το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα κατέβαλλε 2,3 έως 3,75 δισ. δολάρια ετησίως περισσότερα σε τόκους για τη χρηματοδότηση ενός ετήσιου ελλείμματος του προϋπολογισμού ύψους 1 τρισ. δολαρίων.

«Εάν η Standard & Poor's ή κάποιος άλλος οίκος αξιολόγησης υποβαθμίσει τις ΗΠΑ, τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα θα δουν την αξία τους να υποχωρεί, πιθανότατα κατά 100 δισ. δολάρια», σύμφωνα με αναλυτές της S&P Valuation & Risk Strategies. Ανάλυση της S&P υπολογίζει ότι μια υποβάθμιση της αξιολόγησης των ΗΠΑ στο ΑΑ ή στο Α θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση από 2% και 3,2% αντίστοιχα της τιμής των 10ετών αμερικανικών κρατικών ομολόγων, ωθώντας σε άνοδο τις αποδόσεις.

Παράλληλα, η τιμή των 30ετών θα υποχωρούσε κατά 3,9% και 6,3% αντίστοιχα. Προς το παρόν πάντως, οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων δεν αντανακλούν κάποια ανησυχία ότι οι ΗΠΑ κινδυνεύουν να χάσουν την κορυφαία τους αξιολόγηση. Μολονότι όμως η απειλή μιας υποβάθμισης των ΗΠΑ είναι απομακρυσμένη, παραμένει πιθανή δεδομένων των προβλέψεων για μεγάλα ελλείμματα σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα και του αντίκτυπου από την αύξηση του ανώτατου ορίου του χρέους, σήμερα στα 14,3 τρισ. δολάρια.

Η Φέντεραλ Ριζέρβ από την πλευρά της θα παραμείνει ο μεγαλύτερος αγοραστής αμερικανικού κρατικού χρέους, ακόμη και ύστερα από αυτή την εβδομάδα, οπότε ολοκληρώνεται ο δεύτερος γύρος ποσοτικής χαλάρωσης, καθώς η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ χρησιμοποιεί τον ισολογισμό της, αξίας 2,86 τρισ. δολαρίων, για να διατηρεί σε χαμηλά επίπεδα τα επιτόκια.

Αυτό σημαίνει ότι οι αγορές της σε κρατικά ομόλογα θα μπορούσαν να φθάσουν τα 300 δισ. δολάρια τους προσεχείς 12 μήνες, ήτοι αγορές 25 δισ. δολαρίων το μήνα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, χωρίς να διοχετεύσει νέο χρήμα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Bloomberg, o διοικητής της Fed, Μπεν Μπερνάνκι, θα διατηρήσει τον ισολογισμό της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ στα σημερινά επίπεδα έως το τέταρτο τρίμηνο του έτους.

«Παγωμένη» η κατανάλωση

Σε στάσιμα επίπεδα παρέμειναν οι καταναλωτικές δαπάνες το Μάιο, διακόπτοντας την ανοδική τάση των τελευταίων 10 μηνών, καθώς τα νοικοκυριά βρίσκονται αντιμέτωπα με τις αυξανόμενες τιμές.

Με βάση τον πληθωρισμό, οι δαπάνες μειώθηκαν 0,1% το Μάιο, ενώ καθ' όλη τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου ενισχύθηκαν 2,2% σε ετήσια βάση. Οι καταναλωτικές δαπάνες, που εκπροσωπούν το 70% της οικονομικής δραστηριότητας, αυξήθηκαν 0,3% τον Απρίλιο και οι οικονομολόγοι ανέμεναν επίσης αύξηση 0,1% τον προηγούμενο μήνα".

Επί του ιδίου ζητήματος, το άρθρο του "Economist":

" Τι θα γινόταν εάν χρεοκοπούσαν οι ΗΠΑ

Το χρέος των ΗΠΑ υποτίθεται ότι είναι η πλέον ασφαλής επένδυση. Χάριν, όμως, σε μία νομική ρήτρα, οι συζητήσεις για μια χρεοκοπία δεν περιορίζονται στην ευρωπαϊκή πλευρά του Ατλαντικού. Αντίθετα με άλλες χώρες, στις ΗΠΑ απαιτούνται δύο νομικά βήματα για να γίνει αποδεκτή μια αύξηση του δημοσιονομικού ελλείμματος. Το πρώτο δεν είναι άλλο από την ψήφιση του προϋπολογισμού. Το δεύτερο αφορά τον δανεισμό της χώρας. Το Κογκρέσο ορίζει ένα πλαφόν, δηλαδή ένα ανώτατο όριο για την άντληση κεφαλαίων από τις αγορές. Στο παρελθόν, το πλαφόν αυτό αυξανόταν πριν εξαντλήσει το υπουργείο Οικονομικών τους διαθέσιμους πόρους του κράτους. Αυτή η διαδικασία έχει ακολουθηθεί 16 φορές μόνον από το 1993. Πάντα, όμως, συνοδευόταν από συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις. Φέτος, οι Ρεπουμπλικανοί, οι οποίοι κατάφεραν να ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, επιμένουν στην αποδοχή ιδιαίτερα αυστηρών όρων από τους Δημοκρατικούς. Με το χρέος και το δημοσιονομικό έλλειμμα να βρίσκονται ήδη στο υψηλότερο επίπεδο 60ετίας, οι Ρεπουμπλικανοί ασκούν πιέσεις για περικοπές δαπανών τουλάχιστον 2 τρισ. δολαρίων την επόμενη δεκαετία, χωρίς καμία αύξηση της φορολογίας.

Εάν οι δύο πλευρές δεν καταλήξουν σε συμφωνία μέχρι τις 2 Αυγούστου, το υπουργείο Οικονομικών θα αναγκασθεί να κηρύξει στάση πληρωμών. Το υπουργείο δεν έχει ακόμη διευκρινίσει τις δαπάνες που θα διακόψει πρώτα. Μπορεί να μην καταβληθούν συντάξεις πριν αποφασίσει να μην καταβάλει τους τόκους του χρέους. Δεν μπορεί να αποκλειστεί, όμως, και μια πλήρης χρεοκοπία. Τι θα γίνει όμως στον κόσμο εάν το πιο αξιόπιστο κράτος δεν εξυπηρετήσει το χρέος του;

Η πιθανότητα αυτή δεν έχει περάσει απαρατήρητη. Στην αγορά των Credit Default Swaps έχει παρατηρηθεί αυξημένη δραστηριότητα, με τις τιμές των συμβολαίων που προστατεύουν τους επενδυτές από τον κίνδυνο εθνικής χρεοκοπίας θα παρουσιάζουν άνοδο. Τα συμβόλαια στα ετήσια γραμμάτια εμφανίζουν ανάλογες αποδόσεις με τα συμβόλαια για τα πενταετή. Σημειώνεται ότι οι μεγαλύτερες πληρωμές κουπονιών από τις ΗΠΑ θα πρέπει να γίνουν τη 15η ημέρα του Αυγούστου, Νοεμβρίου, Φεβρουαρίου και Μαΐου.

Μια πτώχευση, τώρα, θα μπορούσε να προσελκύσει μεγαλύτερη προσοχή, να επηρεάσει περισσότερους κατόχους ομολόγων και να φτάσει πολύ βαθύτερα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Περισσότερο από το 50% των χρέους του αμερικανικού Δημοσίου βρίσκεται σε ξένα χέρια, κυρίως σε κεντρικές τράπεζες του εξωτερικού. Οι εν λόγω επενδυτές θα ήταν απίθανο να πουλήσουν από τη μία μέρα στην άλλη, δεδομένου ότι έχουν ελάχιστες εναλλακτικές στη διάθεσή τους. Ωστόσο, θα ήταν απρόθυμοι να κρατήσουν στο μέλλον ανάλογα επίπεδα αμερικανικού χρέους, με ορισμένες χώρες, όπως η Κίνα, να έχουν ήδη ξεκινήσει να διαφοροποιούν τα αποθεματικά τους.

Ακόμα και σε περίπτωση που το Κογκρέσο αποφάσιζε να αντιμετωπίσει τις αναταραχές με μια ταχύτατη άρση του ανωτάτου ορίου χρέους, ο «λεκές» θα χρειαζόταν κάποιο διάστημα για να σβηστεί. «Κατά το παρελθόν, θεωρούσαμε ως δεδομένο την καταβολή των τόκων στην ώρα τους», αναφέρει ο Στίβεν Χες του οίκου Moody’s, o οποίος προειδοποίησε τις ΗΠΑ ότι έστω και μια σύντομη πτώχευση θα μπορούσε να τους στοιχίσει την κορυφαία αξιολόγηση Αaa. «Εάν δεν καταβληθεί μία πληρωμή τόκων, ποιος μας εγγυάται ότι κάτι τέτοιο δεν θα ξανασυμβεί; Εάν το συγκεκριμένο σενάριο συγκεντρώνει πιθανότητες, τότε αυτό δεν είναι συμβατό με την αξιολόγηση Αaa». Αυτές οι προειδοποιήσεις δείχνουν προς το παρόν να έχουν αποτέλεσμα. Στις 19 Ιουνίου, ο ηγέτης των Ρεπουμπλικανών στη Γερουσία, Μιτς Μακόνελ, άνοιξε τον δρόμο για μια βραχυπρόθεσμη αύξηση του ανώτατου ορίου χρέους, προς απογοήτευση μελών του κόμματός του. Μπορεί να μην το δείχνουν, αλλά οι Ρεπουμπλικανοί, όπως και οι Δημοκρατικοί, φοβούνται μια πτώχευση των ΗΠΑ".

Και πάλι για το Μεσοπρόθεσμο

Οπως διαβάζουμε στο άρθρο του κ. Πάνου Κακούρη στην "Nαυτεμπορική":

"Σε τόκους έως το 40% των φορολογικών εσόδων μέχρι και το 2015

Σε «μαύρη τρύπα», που θα απορροφά το 30% έως 40% των φορολογικών εσόδων και τα ισχνά πρωτογενή πλεονάσματα, εξελίσσονται οι δαπάνες για τις πληρωμές τόκων, μέχρι και το έτος 2015, καθιστώντας αμφίβολη τη βιωσιμότητα της δημοσιονομικής προσαρμογής.

Στη λήξη του Μεσοπρόθεσμου, το έτος 2015, οι τόκοι θα φτάνουν στα 23,4 δισεκατομμύρια ευρώ, στο 9,8% του ΑΕΠ και το πρωτογενές πλεόνασμα θα είναι μόλις 3,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Το ίδιο έτος τα καθαρά έσοδα του προϋπολογισμού θα είναι 61,3 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό από το οποίο το 38% θα δαπανηθεί για τις πληρωμές τόκων του δημόσιου χρέους!

Πρόκειται για εφιαλτικές προβλέψεις της εξέλιξης των μεγεθών του Μεσοπρόθεσμου, που ενισχύουν την αβεβαιότητα της εφαρμοζόμενης πολιτικής, η οποία παρά την εξαιρετικά αυστηρή φορολόγηση ακόμα και των εισοδημάτων νοικοκυριών κάτω από το επίσημο όριο της φτώχειας, δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το δημοσιονομικό πρόβλημα.

Η οξύτητα του προβλήματος

Το ευρωπαϊκό σχέδιο που εξυφαίνεται για την αντιμετώπιση της κρίσης του ελληνικού χρέους, δεν αγγίζει για την ώρα το τμήμα των τόκων, αλλά δεν αποκλείεται να τεθεί, εφόσον διαπιστωθεί η οξύτητα του προβλήματος. Η εθελοντική επιμήκυνση της διάρκειας των ομολόγων δεν αφορά και στους τόκους των ομολόγων, οι οποίοι θα εξακολουθήσουν να καταβάλλονται κατ' έτος στους πιστωτές εκτός και αν ληφθεί πρόνοια.

Φέτος, η δαπάνη για τόκους εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί οριακά πάνω από τα 16 δισ. ευρώ, έναντι 13,2 δισ. ευρώ το 2010 και θα απορροφήσει το 29,4% των φορολογικών εσόδων.

Η σχέση εσόδων και τόκων θα βαίνει αυξανόμενη μέχρι και το 2015, έτος για το οποίο διατυπώνονται προβλέψεις. Οι τόκοι αυξάνονται σε 16,9 δισεκατομμύρια το 2012 ή στο 30,1% των εσόδων, το 2013 αυξάνονται σε 19,5 δισεκατομμύρια ευρώ, ή στο 34,1% των εσόδων, το 2014 διαμορφώνονται σε 22 δισεκατομμύρια ευρώ ή στο 37% των εσόδων και το 2015 φτάσουν σε 23,4 δισεκατομμύρια ευρώ και θα απορροφούν το 38,2% των εσόδων.

Ακόμα και αν το πρόγραμμα των αποκρατικοποιήσεων υλοποιηθεί ταχύτατα, η δαπάνη για τόκους το 2015 θα περιοριστεί μέχρι 21,7 δισεκατομμύρια ευρώ ή στο 35,4% των εσόδων.

Προφανώς η άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής με το κονδύλι των τόκων να απορροφά μέχρι το 40% των εσόδων του κράτους είναι εξαιρετικά δυσχερής και σίγουρα όχι βιώσιμη.

Πόροι ανάπτυξης

Δεδομένου ότι το 70% του ελληνικού δημόσιου χρέους κατέχεται από ξένους επενδυτές, σημαίνει ότι ένα ανάλογο ποσοστό των πληρωμών για τόκους που καταβάλλει το Δημόσιο εισπράττεται από τους ξένους θεσμικούς επενδυτές, επιβαρύνοντας το ισοζύγιο, αλλά και στερώντας πόρους, που θα μπορούσαν να διατεθούν για την ανάπτυξη.

Παράλληλα τα πρωτογενή πλεονάσματα που μπορούν να οδηγήσουν στη μείωση του δημόσιου χρέους, θα είναι ανύπαρκτα μέχρι και το 2013 (πρωτογενή ελλείμματα από -2,2% έως -0,6% του ΑΕΠ) και ισχνά από το 2014 που θα φτάσει στο 1,1% του ΑΕΠ ή σε 2,6 δισ. ευρώ, και σε 1,4% του ΑΕΠ ή σε 3,6 δισ. ευρώ, το 2015.

Στο πλαίσιο αυτό, το δημόσιο χρέος θα εξακολουθήσει να αυξάνεται μέχρι και το 2013 έως το 167% του ΑΕΠ, θα αρχίσει να αποκλιμακώνεται από το 2014 και να διαμορφώνεται στο 159,3% του ΑΕΠ το 2015 ή στο 139,5% του ΑΕΠ, με αυστηρή δημοσιονομική πολιτική και αποκρατικοποιήσεις 50 δισ. ευρώ.

+96% οι τόκοι των εντόκων

Εκρηκτική άνοδο κατά 96% παρουσιάζουν φέτος οι τόκοι των εντόκων γραμματίων, επιβαρύνοντας ακόμα περισσότερο τον κρατικό προϋπολογισμό, που αντιμετωπίζει ήδη προβλήματα από την υστέρηση των φορολογικών εσόδων και την υπέρβαση των δαπανών.

Στο πεντάμηνο Ιανουαρίου - Μαΐου οι πληρωμές τόκων των εντόκων γραμματίων έφτασαν σε 253 εκατ. ευρώ, από 129 εκατ. ευρώ στο αντίστοιχο πεντάμηνο του 2010, παρουσιάζοντας αύξηση 124 εκατ. ευρώ, ή 96,1%.

Το 2010 οι εκδόσεις των εντόκων γραμματίων επιβάρυναν τον προϋπολογισμό με 295 εκατ. ευρώ, με τις εκδόσεις εντόκων να φτάνουν σε 18,1 δισ. ευρώ. Το 2009 οι πληρωμές τόκων εντόκων γραμματίων ήταν 112 εκατ. ευρώ, με εκδόσεις εντόκων ύψους 16,5 δισ. ευρώ.

Το 2008 οι πληρωμές τόκων ήταν 48 εκατ. ευρώ, το 2007 36,5 εκατ. ευρώ, το 2006 36 εκατ. ευρώ, και το 2005 δαπανήθηκαν 31 εκατ. ευρώ για τόκους βραχυπρόθεσμων τίτλων.

Πληρωμές και με τα ομόλογα

Με την προσθήκη και των τόκων των ομολόγων, οι συνολικές πληρωμές τόκων στο πεντάμηνο Ιανουαρίου -Μαΐου εκτινάχθηκαν στο ποσό των 5.841 εκατ. ευρώ, από 5.396 εκατ. ευρώ το 2010, σημειώνοντας αύξηση 8,2% ή κατά 445 εκατ. ευρώ.

Η άνοδος των πληρωμών τόκων των ομολόγων, σε σύγκριση με πέρυσι, οφείλεται σε δύο παράγοντες:

- Στην άνοδο των επιτοκίων δανεισμού και

- στην αύξηση του όγκου των εκδόσεων, καθώς το υπουργείο Οικονομικών υποχρεώνεται να δανείζεται με βραχυπρόθεσμους τίτλους, προκειμένου να καλύψει ταμιακά ανοίγματα που αφήνουν τα υψηλότερα των προβλεπόμενων ελλείμματα του προϋπολογισμού.

Κίνδυνος υπέρβασης και από τα έντοκα γραμμάτια

Εφόσον οι εκδόσεις των εντόκων γραμματίων συνεχιστούν με την ίδια ταχύτητα και στους επόμενους μήνες, είναι ορατός ο κίνδυνος υπέρβασης και του κονδυλίου των πληρωμών για τόκους.

Εντός του πενταμήνου Ιανουαρίου - Μαΐου, οι εκδόσεις εντόκων γραμματίων έφτασαν σε 14,25 δισεκατομμύρια ευρώ, στα οποία αντιστοιχούν οι τόκοι των 253 εκατ. ευρώ. Εκδόθηκαν συγκεκριμένα έντοκα αξίας 3,25 δισ. ευρώ τον Ιανουάριο, 1 δισ. ευρώ το Φεβρουάριο, 2 δισ. ευρώ το Μάρτιο, 4 δισ. ευρώ τον Απρίλιο και 4 δισ. ευρώ το Μάιο.

Επίσης, τον Ιούνιο οι νέες εκδόσεις εντόκων έφτασαν επίσης στο ποσό των 4 δισ. ευρώ. συνολικά δηλαδή από τις αρχές του έτους εκδόθηκαν έντοκα ύψους 18,25 δισ. ευρώ, ενώ ο στόχος ήταν οι εκδόσεις στο σύνολο του 2011 να διαμορφωθούν μεταξύ 18-20 δισ. ευρώ.

Εντός του Ιουλίου πάντως, αναμένεται να εκδοθούν νέα έντοκα γραμμάτια, προκειμένου να ανανεωθούν οι τίτλοι που λήγουν και ανέρχονται σε 4,4 δισ. ευρώ".

150 δις ευρώ κοινοτικών επιδοτήσεων (χωρίς να υπολογίζονται οι αγροτικές επιδοτήσεις)

Οπως διαβάζουμε στο άρθρο της κ. Δήμητρας Καδδά στην "Ελευθεροτυπία":

"150 δισ. ευρώ χαμένων ευκαιριών
ΤΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΚΟΝΔΥΛΙΑ ΠΟΥ ΕΙΣΕΡΡΕΥΣΑΝ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΑΠΟ ΤΟ 1980 ΕΙΤΕ ΕΜΕΙΝΑΝ ΑΝΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΤΑ ΛΟΓΩ ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑΣ ΕΙΤΕ ΣΠΑΤΑΛΗΘΗΚΑΝ, ΣΤΕΡΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΥΤΙΜΟΥΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ

ΠΑΝΩ από 150 δισ. ευρώ από τα κοινοτικά ταμεία έχουν έρθει στην Ελλάδα ως επιδοτήσεις για επενδύσεις και δάνεια, χωρίς καν να προσμετρηθούν οι αγροτικές επιδοτήσεις από τη δεκαετία του '80.

Τα 125 δισ. ευρώ προέρχονται από τα διαρθρωτικά ταμεία (ΚΠΣ πριν και ΕΣΠΑ τώρα) και τα 25 δισ. ευρώ από δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, που αναλαμβάνει πλέον πολύ πιο έντονο ρόλο στα ελληνικά δρώμενα, ως αντιστάθμισμα της ανύπαρκτης τραπεζικής ρευστότητας...

Στόχος τους ήταν να δημιουργήσουν μία ανταγωνιστική, καινοτόμο, εξαγωγική οικονομία, με ισχυρό ιδιωτικό τομέα. Ωστόσο, δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα. Κατέληξαν να τροφοδοτούν ένα αδηφάγο κράτος και δημόσια έργα, που ακόμη επιχειρούν να ολοκληρωθούν ύστερα από πολλές παρατάσεις και συμπληρωματικές συμβάσεις, και να διατηρούν στη ζωή (κρατικοδίαιτες) εταιρείες που στη μεγάλη πλειονότητά τους δεν έγιναν ούτε ανταγωνιστικές, ούτε εξαγωγικές.

Οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης ωστόσο συνέχισαν -και συνεχίζουν- να τροφοδοτούν την Ελλάδα από τα κοινοτικά ταμεία. Ο λόγος είναι απλός: είναι ο καλύτερος πελάτης των βιομηχανιών τους. Η Ελλάδα, ανήμπορη να παράγει και να αξιοποιήσει τον δικό της εξοπλισμό (τυχαίο;), τον εισάγει από τα κράτη αυτά.

Πώς να μπορέσει άλλωστε, αφού, από τα λεφτά που δόθηκαν και δίδονται, λιγότερο από το 10% καταλήγει (και πάλι μη αποδοτικά) στη στήριξη της βιομηχανίας, του τουρισμού, του εμπορίου, των υπηρεσιών, της τεχνολογίας και της καινοτομίας; Η μερίδα του λέοντος καταλήγει σε «βαριές» υποδομές. Ετσι, τα 51 λεπτά από κάθε ευρώ που ξοδεύεται στην Ελλάδα, αναφέρουν κοινοτικές μελέτες, επιστρέφει στα ταμεία ως εισαγωγές. Τώρα οι πόρτες ανοίγουν και για τα (κοστολογούμενα από την τρόικα σε) 50 δισ. ευρώ ασημικά προς πώληση, με αντάλλαγμα αναπτυξιακά πακέτα.

Οσο για τις ιδιωτικές επενδύσεις αξίας, με βασικό εργαλείο επί τρεις δεκαετίες τον αναπτυξιακό νόμο, τελικά άργησαν ή δεν έφτασαν στον προορισμό τους. Τα προγράμματα στήριξης μικρομεσαίων, που αναπτύχθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, εκτιμάται ότι κυρίως βοήθησαν στην εκπλήρωση των όρων απορρόφησης των κονδυλίων της Ε.Ε., καθώς μοιράστηκαν σε «εύκολα» έργα (π.χ. επιδοτήσεις σε υπηρεσίες και εμπόριο).

Ξεχάστηκαν όμως τα «δύσκολα»: η στήριξη της κοινωνίας της πληροφορίας των νέων τεχνολογιών, που ακόμη παραπαίουν, με τα κονδύλια του ΕΣΠΑ να υποαπορροφούνται και τα έργα να περιορίζονται στην προκήρυξη δεκάδων διαγωνισμών για διάσπαρτα πληροφορικά συστήματα του Δημοσίου που «θα» γίνουν. Οσο για το ίδιο το ΕΣΠΑ, κινδυνεύει -λένε αρμόδια στελέχη- να μην επιτύχει, πόσω μάλλον να επιταχύνει, ούτε καν τον μνημονιακό στόχο του 1,1 δισ. ευρώ έως το τέλος του μήνα. Και αφού δεν προχωρεί, καθώς δεν υπάρχουν «ώριμα» για δαπάνες έργα, τίθεται και πάλι στον Προκρούστη της περικοπής δαπανών, για να διασωθεί το έλλειμμα.

Οι 5 μαύρες τρύπες

Η έλλειψη επενδύσεων και αναδιάταξης του παραγωγικού δυναμικού έκανε όμως πολύ ευάλωτη την Ελλάδα: εισήλθε στην κρίση το 2009 χωρίς εφόδια. Και έκτοτε δεν έγιναν πολλά βήματα:

1. Ανταγωνιστικότητα. Η απώλεια υπολογίζεται από την ΤτΕ σε 20% την τελευταία 10ετία εν συγκρίσει με τα υπόλοιπα κράτη-αγορές της Ευρώπης. Ως «φταίχτης» από την τρόικα εντοπίζονται οι μισθοί που περικόπτονται ακόμη μία φορά. Ωστόσο, τα στοιχεία των ερευνών που διεξάγει η Ε.Ε. δείχνουν ότι αιτία είναι η ακρίβεια και η έλλειψη επενδύσεων, που κάνει τα ελληνικά προϊόντα μη ανταγωνιστικά στο εξωτερικό. Εκτιμά, δε, ότι ο βασικός δείκτης μέτρησης της ανταγωνιστικότητας, το «μοναδιαίο κόστος εργασίας στο σύνολο της οικονομίας», διαμορφώθηκε το 2010 στις 117,9 μονάδες (όσο πιο υψηλός, τόσο χειρότερη η ανταγωνιστικότητα) έναντι επίδοσης 118,6 μονάδων στο σύνολο των κρατών-μελών της ευρωζώνης (έτος βάσης το 2000).

2. Εξαγωγές. Παρά την ανάκαμψη του τελευταίου διαστήματος, ο δρόμος είναι ανηφορικός και μακρύς. Αρμόδια στελέχη αποδίδουν την άνοδο των εξαγωγών (11,5% το πρώτο τετράμηνο) σε μία απλή «διόρθωση» της πολύ μεγάλης βουτιάς των προηγούμενων ετών, ενώ το εμπορικό ισοζύγιο βελτιώνεται μόνο και μόνο γιατί οι εισαγωγές περιορίζονται ταχύτατα: η ιδιωτική κατανάλωση μειώθηκε κατά 10,6 % φέτος και το 2010, ενώ η «κοιλιά» στα δημόσια και ιδιωτικά έργα μειώνει την εισροή εξοπλισμού.

3. ΑΕΠ. Η καθίζηση περιορίζει και τις αναπτυξιακές δυνατότητες της χώρας. Η ύφεση (επισήμως στο 3,8% φέτος) εκτιμάται ότι τελικά θα ξεπεράσει κατά πολύ το 4%, ενώ το πρώτο τρίμηνο έφτασε στο 5,5%. Οι ελπίδες για σύγκλιση του ΑΕΠ, για πραγματική σύγκλιση με την Ε.Ε., καθίστανται μάλλον άπιαστο όνειρο.

4. Μισθοί. Το ίδιο ισχύει για την εισοδηματική σύγκλιση. Ο μέσος μισθός ήταν στο 70% του κοινοτικού μέσου όρου πριν την κρίση. Σύμφωνα με την ΤτΕ, χάσαμε το 15% των απολαβών μας μόνο το 2010 και έπεται συνέχεια, τόσο με το ενιαίο μισθολόγιο όσο και με τα νέα εισπρακτικά μέτρα, που αναμένεται να εκτοξεύσουν κι άλλο την ανεργία.

5. Πληθωρισμός. Παρά την ύφεση, αυξάνεται κατά 3,3% τον Μάιο, επιδεινώνοντας κι άλλο την ανταγωνιστική θέση της Ελλάδος και ρίχνοντας στα σκουπίδια το «όφελος» από τη μείωση μισθών.

Ωστόσο, εξηγούν αρμόδια στελέχη, πλέον η κατάσταση για το μέλλον της Ελλάδος είναι οριακή. Εντός ευρώ, η επιλογή της υποτίμησης δεν υπάρχει, ενώ οι δημόσιοι επενδυτικοί πόροι στέρεψαν για... πολλά πολλά χρόνια. Ετσι, τα κοινοτικά κονδύλια είναι η μόνη διέξοδος, για να στηριχθεί η αύξηση της ανταγωνιστικότητας και να γίνει εφικτή η έξοδος από την κρίση, χωρίς νέες επώδυνες μισθολογικές παρεμβάσεις (εσωτερική υποτίμηση γίνεται με μείωση μισθών, μείωση τιμών ή αύξηση αποδοτικότητας μέσω επενδύσεων και αναδιάρθρωσης). Αν, λοιπόν, συνεχίζουν, δεν γίνει το «θαύμα», ώστε να αξιοποιηθούν τα λεφτά που είναι διαθέσιμα άμεσα και αποδοτικά, τότε είναι άδηλο το μέλλον.."

Το τέλος της ποσοτικής χαλάρωσης;

Οπως διαβάζουμε στην "Ελευθεροτυπία":

"Η Fed κήρυξε απεξάρτηση από τις ενέσεις ρευστότητας
Η ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ ΤΡΑΖΕΖΑ ΤΩΝ ΗΠΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕ ΟΤΙ ΤΕΡΜΑΤΙΖΕΙ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΝΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΓΟΡΑΣ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΑΞΙΑΣ 600 ΔΙΣ. ΔΟΛ.

Του Μωυσή Λιτση

ΔΟΛΑΡΙΑ τέλος, διαμηνύει ο πρόεδρος της Fed Μπεν Μπερνάνκι, παρ' όλο που η αμερικανική οικονομία κόβει ταχύτητα και υπάρχει φόβος ότι το ελληνικό ντόμινο μπορεί να φθάσει μέχρι τις ακτές των ΗΠΑ.

Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι τερματίζει μέχρι το τέλος του μήνα το πρόγραμμα επαναγοράς κρατικών ομολόγων αξίας 600 δισ. δολαρίων. Η κίνηση ήταν μεν αναμενόμενη, αλλά δείχνει παράλληλα ότι οι κεντρικές τράπεζες αρχίζουν σιγά σιγά να αποσύρουν τα πακέτα στήριξης, παρ' όλο που αυτά δεν είχαν θεαματικά αποτελέσματα στη βελτίωση της πραγματικής οικονομίας.

Με την ολοκλήρωση του προγράμματος επαναγοράς ομολόγων, μία πολιτική που ισοδυναμούσε με έμμεσο τύπωμα δολαρίων για την τόνωση της οικονομίας, η Fed θα έχει δαπανήσει 2,3 τρισ. δολάρια από το τέλος του 2008 που ξέσπασε η χρηματοπιστωτική κρίση. Τα τελευταία 600 δισ. δολάρια η Fed αποφάσισε να τα ρίξει πέρυσι το Νοέμβριο, βλέποντας ότι το «πληθωριστικό» δολάριο και τα σχεδόν μηδενικά επιτόκια δεν έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν συνθήκες βιώσιμης ανάκαμψης για την αμερικανική οικονομία.

Τα αμερικανικά επιτόκια θα παραμείνουν πάντως για καιρό ακόμη στο σημερινό εύρος του 0%-0,25%, ενώ η Fed θα συνεχίσει να επενδύει τους τόκους από τα ομόλογα που αγοράζει. Παρά τα τρισ. δολάρια, η αμερικανική οικονομία αναμένεται, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Fed, να περιοριστεί σε ανάπτυξη φέτος 2,7%-2,9%, αντί των προβλέψεων του Απριλίου για ανάπτυξη 3,1%-3,3%. Η ανεργία παραμένει σε υψηλά επίπεδα (9,1% το Μάιο). Η ανεργία έχει άμεση επίπτωση στην ανάπτυξη, καθώς οι καταναλωτικές δαπάνες ανέρχονται σε 70% περίπου του αμερικανικού ΑΕΠ.

Τα χρέη

Την ίδια στιγμή η αμερικανική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με το φάσμα της στάσης πληρωμών, αν κυβέρνηση και κογκρέσο δεν καταλήξουν σε συμφωνία για αύξηση του ορίου δανεισμού από το σημερινό 14,3 τρισ. δολάρια μέχρι τις 2 Αυγούστου. Δημοκρατικοί και ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές πιέζουν η όποια αύξηση του ορίου δανεισμού να συνοδεύεται από μέτρα για τη βιωσιμότητα του χρέους, με άλλα λόγια να υπάρξει νέα περικοπή δαπανών, σε μία στιγμή που τα δημοσιονομικά των αμερικανικών πολιτειών βρίσκονται στο βαθύ κόκκινο.

Η πολιτική αύξησης των ελλειμμάτων και του τυπώματος χρήματος του αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα αντιμετωπίστηκε ως «παράδειγμα προς μίμηση» από πολλούς Ευρωπαίους. Μόνο που τα λεφτά που τύπωσε ο Ομπάμα δεν πήγαν για την καταπολέμηση της ανεργίας, αλλά στις φούσκες της Γουόλ Στριτ. Οταν ο Μπερνάνκι άρχισε να παρουσιάζει το σχέδιό του για επαναγορά ομολόγων στο τέλος Αυγούστου πέρυσι, ο δείκτης S&Ρ-500 κατέγραφε πτώση 6% από τις αρχές του έτους. Οκτώ μήνες αργότερα ο S&Ρ παρουσίαζε άνοδο 28%".

Επίσης, όπως διαβάζουμε σε άλλο άρθρο της εφημερίδας:

"Απειλή για την παγκόσμια χρηματοπιστωτική σταθερότητα τα χαμηλά επιτόκια

Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) που αποκαλείται και 'Τράπεζα των Τραπεζών' προειδοποίησε πως τα χαμηλά επιτόκια σε όλο τον κόσμο συνιστούν απειλή για τη παγκόσμια χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Η BIS προειδοποίησε πως το χαμηλό κόστος του δανεισμού στο οποίο προχώρησαν οι κεντρικές τράπεζες με τη μείωση των επιτοκίων μετά την κρίση του 2008 οδήγησε σε ένα πιστωτικό μπουμ και σε μία εκτίναξη των τιμών στις αγορές ακινήτων που τροφοδοτεί τον πληθωρισμό, ιδιαίτερα στις αναδυόμενες οικονομίες.

Ωστόσο, η BIS εκτιμά πως αυτή η πολιτική μπορεί να αποδειχθεί αντιπαραγωγική. Στην ετήσια έκθεσή της αναφέρει πως "η παρατεταμένη περίοδος πολύ χαμηλών επιτοκίων εμπεριέχει τον κίνδυνο δημιουργίας σοβαρών χρηματοπιστωτικών παραμορφώσεων, στρεβλής κατανομής των πόρων και καθυστέρησης στην αναγκαία απομόχλευση των αναπτυγμένων οικονομιών εκείνων που επλήγησαν περισσότερο από την κρίση".

Μολονότι, τα χαμηλά επιτόκια πρόσφεραν ώθηση στην ανάπτυξη, υπήρξε και μία σκοτεινή πλευρά στην εξέλιξη αυτή. Έτσι, οι αναπτυσσόμενες οικονομίες ειδικά στην Ασία, έχουν να αντιμετωπίσουν τις αυξανόμενες τιμές των τροφίμων και άλλων σημαντικών εμπορευμάτων που αυξάνουν το κόστος διαβίωσης και απειλούν να εκτροχιάσουν την ανάπτυξη σε πολλές αναδυόμενες οικονομίες.

Γι' αυτό και η BIS προειδοποιεί πως οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να αλλάξουν την πολιτική τους προκειμένου να αντιμετωπίσουν την κατάσταση. "Χρειάζεται σφιχτότερη νομισματική πολιτική ώστε να συγκρατηθούν οι πληθωριστικές πιέσεις και να αποτραπεί η τάση για χρηματοπιστωτική αστάθεια" ανέφερε υποδηλώνοντας τον κίνδυνο δημιουργίας φουσκών στις αγορές περιουσιακών στοιχείων και δη των ακινήτων.

Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε η BIS, η τάση είναι πανομοιότυπη με αυτή που πυροδότησε την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. "Οι αναδυόμενες οικονομίες κατάφεραν να αποφύγουν την παγκόσμια κρίση, τώρα όμως πολλές από αυτές κινδυνεύουν να διαμορφώσουν ανισορροπίες παρόμοιες με αυτές που οδήγησαν τις αναπτυγμένες οικονομίες σε κρίση" τονίζει η τράπεζα. Ούτε λίγο ούτε πολύ η BIS επισήμανε τον κίνδυνο ενός κραχ στην αγορά ακινήτων των αναδυόμενων οικονομιών. Διευκρίνισε, δε, πως τέτοιου είδους κρίσεις αφήνουν πίσω τους ερείπια για μεγάλο χρονικό διάστημα".

Θα ήθελα να σημειώσω ότι, σε περίπτωση που όντως λάβει τέλος η ποσοτική χαλάρωση (quantitative easing), τότε θα έχουμε ραγδαίες εξελίξεις παγκοσμίως: αφ' ενός θα προκύψει παγίδα ρευστότητας στις ΗΠΑ με ό,τι αυτό συνεπάγεται (κυρίως αύξηση της ανεργίας) και αφ' ετέρου θα έχουμε αλλαγή των ισορροπιών ΗΠΑ- Ε.Ε.-Κίνας. Και όλα αυτά, λόγω της δομικής αδυναμίας ελέγχου του χρηματοπιστωτικού τομέα.