Μεμονωμένες κινήσεις...

Οπως διαβάζουμε στην "Εξπρές":

"Η ΕΚΤ θα αγοράζει ιταλικά ομόλογα από την Δευτέρα

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) συμφώνησε να αρχίσει να αγοράζει ομόλογα του ιταλικού κράτους από την ερχόμενη Δευτέρα με αντάλλαγμα την δέσμευση της ιταλικής κυβέρνησης ότι θα επιταχύνει την εφαρμογή των μέτρων για την μείωση του ελλείμματος στον προϋπολογισμό, δήλωσε το βράδυ της Παρασκευής 5 Αυγούστου ο ιταλός υπουργός Θεσμικών Μεταρρυθμίσεων Ουμπέρτο Μπόσι".


Χθες (5/8/2011) τα spreads των 10ετών ομολόγων των Ισπανίας, Ιταλίας, Γαλλίας και Βελγίου βρέθηκαν σε επίπεδα ρεκόρ, με τις αποδόσεις να ακολουθούν ανάλογη πορεία.

Η απόδοση του ιταλικού 10ετούς ομολόγου ενισχύθηκε κατά 19 μονάδες βάσης, στο 6,38%, έχοντας αγγίξει νωρίτερα ενδοσυνεδριακά το 6,40%, δηλαδή το υψηλότερο επίπεδο από το 1997.

Το spread του ισπανικού 10ετούς ομολόγου έφθασε τις 415 μονάδες βάσης, με την απόδοσή του να αγγίζει το 6,33%.

Η απόδοση του βελγικού 10ετούς διαμορφώθηκε στο 4,32% (στις 213 μ.β.) και του γαλλικού στο 3,16% (στις 89 μ.β.). Την ίδια ώρα το spread του πορτογαλικού 10ετούς ομολόγου άγγιξε τις 919 μ.β. (απόδοση 11,38%) και του ιρλανδικού τις 846 μ.β. (απόδοση 10,65%).

Το CDS του ιταλικού 5ετούς ομολόγου κινήθηκε κατά 28 μ.β. υψηλότερα, στις 414 μονάδες βάσης, του ισπανικού κατά 11 μ.β., στις 442 μ.β., του πορτογαλικού κατά 34 μ.β., στις 1.000 μ.β., και του ιρλανδικού κατά 31 μ.β., στις 875 μονάδες βάσης.

Αρα, μπορούμε να αντιληφθούμε ότι, βάσει της απόφασης της ΕΚΤ, ο εκβιασμός απέδωσε...

Η αποτύπωση του χθεσινού πανικού των αγορών

Η Κύπρος στο στόχαστρο

Οπως σημειώνει σε άρθρο του στο "Βήμα" ο κ. Κ. Μαργιόλης:

"Κύπρος: Εύκολη λεία για τα «νύχια» των κερδοσκόπων

Η οικονομία της Κύπρου κατρακυλά και από πολλούς θεωρείται ότι θα είναι η επόμενη χώρα που θα εισέλθει στον μηχανισμό στήριξης, αν και η πολιτική ηγεσία της δηλώνει ότι ακόμη δεν είναι αναγκαίος και μπορεί μόνη της να τα καταφέρει.

«Ως τώρα η Κύπρος έχει καταφέρει να καλύψει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της ως τα τέλη του έτους. Αρα μην το παίρνετε δεδομένο ότι θα προσφύγει σε μηχανισμό στήριξης», διαβεβαίωνε πριν από λίγες ημέρες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Στ. Στεφάνου.

Κι όμως οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών σημειώνουν ότι μετά τη φονική έκρηξη στη Λεμεσό η κυπριακή οικονομία θα οδηγηθεί εφέτος σε μηδενική οικονομική ανάπτυξη.

Αν «σκαλίσει» κάποιος τα δημοσιονομικά στοιχεία της κυπριακής οικονομίας εύκολα συμπεραίνει ότι το «αμάρτημά» της δεν είναι άλλο από την έκθεση του τραπεζικού συστήματος στο χρέος της Ελλάδας. Διότι η συνολική εικόνα της οικονομίας, είναι πολύ καλύτερη από αυτή των αποκαλούμενων περιφερειακών χωρών της ευρωζώνης. Αρκεί να εστιάσει κάποιος στα βασικά δημοσιονομικά μεγέθη για να αντιληφθεί την πραγματική κατάσταση.

Το έλλειμμα της κυβέρνησης έφτασε στα τέλη της περασμένης χρονιάς το 5,3% του ΑΕΠ, την ίδια στιγμή που η Ισπανία είχε δημοσιονομικό έλλειμμα 9,2%, η Γαλλία 7% και η Ολλανδία 5,4%.

Το δημόσιο χρέος της Κύπρου κυμαίνεται στο 60% του ΑΕΠ που τοποθετηθεί τη χώρα σε πολύ καλύτερη θέση από τη Γερμανία (83%), τη Γαλλία (81%) και ασφαλώς την Ιταλία (120%).

Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Κύπρου διαμορφώθηκε το πρώτο τρίμηνο του 2011 στο 0,7% του ΑΕΠ, ενώ σε όλες τις «περιφερειακές οικονομίες» της ευρωζώνης κυμάνθηκε σε μεγαλύτερα έως και διψήφια ποσοστά. Με οριακό πλεόνασμα στο 0,7% έκλεισε την ίδια περίοδο το εμπορικό ισοζύγιο την ώρα που στη Γερμανία διαμορφώθηκε στο -3,2% και στην Ιταλία (μια επίσης εξαγωγική οικονομία) στο -3,9% του ΑΕΠ.

Από την άλλη πλευρά είναι βέβαιο ότι μετά το τραγικό δυστύχημα στο Μαρί τον περασμένο μήνα η οικονομία δέχθηκε ισχυρό πλήγμα. Σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα εκτιμήσεις το συνολικό κόστος θα ανέλθει στα 2 δισ. ευρώ σε μια χώρα με ακαθάριστο προϊόν που δεν ξεπερνά τα 18 δισ. ευρώ ετησίως. Αυτό θα φέρει πιθανότατα τη χώρα σε μηδενικούς ρυθμούς ανάπτυξης στο τέλος του έτους ενώ οι προηγούμενες προβλέψεις έκαναν λόγο για ανάπτυξη κοντά στο 1,5%.

Πέρα από τη διασύνδεση της οικονομίας με τα ελληνικά ομόλογα η αχίλλειος πτέρνα της Κύπρου είναι απλώς το μέγεθός της. Μια χώρα με τόσο μικρό ΑΕΠ συγκριτικά με τα μεγέθη της ευρωζώνης και της ΕΕ είναι ο πλέον εύκολος στόχος για τους «αχόρταγους» οίκους αξιολόγησης που αναζητούν διαρκώς νέα θηράματα προς υποβάθμιση.

Όμως δεν είναι μόνο αυτό. Λαμβάνοντας υπόψη τη χαμηλή συμμετοχή των κοινωνικών δαπανών (μισθοί, συντάξεις, επιδόματα, παροχές σε είδος) στο σύνολο των δαπανών του κράτους εύκολα συνάγεται ότι μεγάλο μέρος αυτών προέρχεται από το αυξανόμενο κόστος δανεισμού στις διεθνείς χρηματαγορές. Υπεύθυνοι για αυτό δεν είναι παρά οι ίδιοι οίκοι που έχουν υποβαθμίσει το αξιόχρεο της χώρας δίνοντας το «πράσινο φως» στους επενδυτές να ανεβάσουν το επιτόκιο του 10ετούς ομολόγου πάνω από το 12%.

Ασφαλώς η Moody's, η Fitch και η Standard & Poor's «δεν ξεχνούν» να συνοδεύσουν τις ανακοινώσεις υποβάθμισης με παραινέσεις προς την ηγεσία της χώρας για την υιοθέτηση αυστηρής δημοσιονομικής πολιτικής".

Ευκαιρίας δοθείσης...

Οπως αναφέρει το "Βήμα":

" «Παγκόσμιο νόμισμα» προτείνει το Πεκίνο

Η Κίνα έχει "τώρα κάθε δικαίωμα να απαιτήσει από τις ΗΠΑ να ασχοληθούν με το πρόβλημα του χρέους τους", μετέδωσε το επίσημο ειδησεογραφικό πρακτορείο Νέα Κίνα, μετά από την ανακοίνωση της υποβάθμισης από τον οίκο Standard&Poor’s.

"Η Κίνα, ο μεγαλύτερος πιστωτής της μοναδικής υπερδύναμης του κόσμου, έχει τώρα κάθε δικαίωμα να απαιτήσει από τις ΗΠΑ να ασχοληθούν με τα δομικά προβλήματα του χρέους τους" ανέφερε το κινεζικό πρακτορείο.

"Πρέπει να εισηγηθεί η διεθνής επιτήρηση σχετικά με το ζήτημα των αμερικανικών δολαρίων και ένα νέο σταθερό και ασφαλές παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει μία επιλογή προκειμένου να αποτραπεί η πρόκληση μιας καταστροφής από μία μοναδική χώρα" πρόσθεσε".

Υποβάθμιση Η.Π.Α.

(click στην εικόνα για την αξιολόγηση της Standard & Poor's - αρχείο .pdf, "ανοίγει με Acrobat Reader)


Οπως διαβάζουμε στο "Κέρδος":

"H S&P υποβάθμισε και τις Ηνωμένες Πολιτείες

Οι Ηνωμένες Πολιτείες απώλεσαν την αξιολόγηση AAA όσον αφορά το ομοσπονδιακό χρέος της χώρας για πρώτη φορά στην ιστορία της, καθώς ο οίκος Standard&Poor’s το υποβάθμισε στην βαθμίδα AA+, επικαλούμενος τα προβλήματα του χρέους και του ελλείμματος, καθώς και "πολιτικούς κινδύνους".

Ο S&P έκανε λόγο περί "αρνητικής προοπτικής" στην ανάλυσή του, κάτι που σημαίνει ότι ενδέχεται να υπάρξει νέα υποβάθμιση τους επόμενους 12 με 18 μήνες, ενώ κυβερνητικές πηγές που συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις με τον οίκο αξιολόγησης χαρακτήρισαν την ανάλυσή του εσφαλμένη.

Η δίχως προηγούμενο υποβάθμιση χαρακτηρίζεται ως δραματική εξέλιξη για την μεγαλύτερη οικονομία σε διεθνές επίπεδο. Είναι πιθανό να σημάνει την αύξηση του κόστους δανεισμού τόσο για την κυβέρνηση των ΗΠΑ όσο και για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές.

"Η υποβάθμιση αντανακλά την άποψή μας ότι το σχέδιο δημοσιονομικής προσαρμογής στο οποίο συμφώνησαν το Κογκρέσο και η κυβέρνηση υπολείπεται αυτού που, κατά την άποψή μας, θα ήταν αναγκαίο για να σταθεροποιηθεί η μεσοπρόθεσμη δυναμική του κυβερνητικού χρέους", ανέφερε ο S&P στο σχετικό ανακοινωθέν του.

Η υποβάθμιση αυτή σημειώνεται μετά την παρατεταμένη σκληρή διένεξη των κομμάτων στο Κογκρέσο που επικεντρώθηκε στην περιστολή των δαπανών και στην αύξηση των φόρων για να μειωθεί το χρέος και να αυξηθεί το όριο του ομοσπονδιακού δανεισμού.

Στις 2 Αυγούστου ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα υπέγραψε ένα νομοθέτημα που προβλέπει την μείωση του ελλείμματος στον προϋπολογισμό κατά 2,1 τρισεκατομμύρια δολάρια σε 10 χρόνια. Αλλά το ποσό αυτό υπολείπεται αρκετά των 4 τρισεκατομμυρίων που ο S&P είχε εκτιμήσει πως θα αποτελούσε μια καλή "προκαταβολή" στο πλαίσιο της προσπάθειας να αντιμετωπιστεί το δημοσιονομικό πρόβλημα των ΗΠΑ.

Τα χρηματιστήρια κατέγραψαν μεγάλες απώλειες αυτή την εβδομάδα αθροιστικά, ο δείκτης S&P 500 έχασε το 10,8% της αξίας του τις τελευταίες 10 ημέρες συναλλαγών --, τόσο λόγω των ανησυχιών ότι η αμερικανική οικονομία ενδέχεται να οδεύει προς μια νέα ύφεση, όσο και λόγω της διάδοσης της κρίσης χρέους στην ευρωζώνη, που πλήττει πλέον και την Ιταλία.

Στέλεχος της κυβέρνησης Ομπάμα που έλαβε μέρος στις διαπραγματεύσεις με τον οίκο δήλωσε, υπό τον όρο να παραμείνει ανώνυμο, ότι υπάρχουν "σοβαρά και θεμελιώδη προβλήματα στην ανάλυση του S&P".

Σύμφωνα με αμερικανικά ΜΜΕ, ο Λευκός Οίκος διαφώνησε έντονα με τις προβλέψεις και τους υπολογισμούς των αναλυτών του S&P.

Οι ΗΠΑ παρέμεναν στη βαθμίδα αξιολόγησης AAA από το Standard&Poor’s από την δημιουργία του οίκου, το 1941. Ο αρχαιότερος οίκος αξιολόγησης, ο Moody's, αποδίδει στις ΗΠΑ την υψηλότερη δυνατή αξιολόγηση, AAA, από το 1917 ως σήμερα αδιαλείπτως.

Τα αμερικανικά ομόλογα, που ως σήμερα θεωρούνταν ως η αδιαμφισβήτητα ασφαλέστερη επένδυση σε διεθνές επίπεδο, αξιολογούνται πλέον από τον S&P χαμηλότερα από τα ομόλογα που εκδίδονται από χώρες όπως η Βρετανία, η Γερμανία, η Γαλλία και ο Καναδάς.

Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ
Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ κατηγόρησε τον οίκο αξιολόγησης S&P ότι έκανε ένα "χονδροειδές και ερασιτεχνικό" λάθος υπολογισμό, κατά 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, στις προβλέψεις του για τον προϋπολογισμό της χώρας στην ανάλυσή του με την οποία αιτιολόγησε την υποβάθμιση του αξιόχρεου της.

"Ένας λάθος υπολογισμός 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων μιλάει από μόνος του", δήλωσε στον Τύπο εκπρόσωπος του υπουργείου, μετά την ανακοίνωση του S&P ότι υποβαθμίζει την εκτίμησή του για το αξιόχρεο των ΗΠΑ κατά μία βαθμίδα, από το AAA στο AA+.

Οι συνέπειες που θα έχει η υποβάθμιση από τον S&P μετριάζονται από την απόφαση του Moody's Investors Service να διατηρήσει, προς το παρόν, την αξιολόγηση AAA για το κρατικό χρέος των ΗΠΑ. Ο οίκος Fitch Ratings ανακοίνωσε ότι εξετάζει ακόμα το θέμα και θα δημοσιοποιήσει την ανάλυση και την αξιολόγησή του ως το τέλος του μήνα.

"Δεν ήταν εντελώς απροσδόκητο. Πιστεύω ότι ήδη είχε φανεί, μέσω του δολαρίου. Αναμένουμε ορισμένη περαιτέρω πίεση στο δολάριο των ΗΠΑ, αλλά το να υπάρξει μια μαζική πώληση (χρεογράφων) είναι κατά την άποψή μας απίθανο", σχολίασε ο Βασίλι Σερεμπριάκοφ, ένας ειδικός σε νομισματικά θέματα της τράπεζας Wells Fargo.

"Ένας από τους λόγους που δε νομίζουμε ότι πραγματικά οι ξένοι επενδυτές θα αρχίσουν επιθετικές πωλήσεις αμερικανικών κρατικών ομολόγων είναι πως υπάρχουν ελάχιστες εναλλακτικές λύσεις. . . σε όρους βάθους και ρευστότητας", πρόσθεσε.

Πάντως η απόφαση της S&P είναι πιθανό να θορυβήσει τους ξένους επενδυτές, ειδικά την Κίνα, που διακρατεί πάνω από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια σε αμερικανικά χρεόγραφα. Το Πεκίνο έχει καλέσει επανειλημμένα την Ουάσινγκτον να προστατεύσει τις επενδύσεις του σε δολάρια αντιμετωπίζοντας το πρόβλημα του προϋπολογισμού και του χρέους.

Η απόδοση των αμερικανικών ομολόγων ενδέχεται να αυξηθεί 0,7%, σύμφωνα με τη SIFMA, μια εταιρία η οποία δραστηριοποιείται στην αγορά των ομολόγων. Η υποβάθμιση, εξέλιξη χωρίς προηγούμενο στην ιστορία των ΗΠΑ, σημειώνεται μόλις 15 μήνες πριν τις επόμενες προεδρικές εκλογές. Αναμένεται να κυριαρχήσει στην προεκλογική εκστρατεία, όπως και το ζήτημα του χρέους.

Η FED

Εκπρόσωπος της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ δήλωσε πριν από λίγο ότι η απόφαση του οίκου αξιολόγησης Standard&Poor’s να υποβαθμίσει το αξιόχρεο της χώρας δε θα επηρεάσει σε τίποτε τις ενέργειες της σε ό,τι αφορά τις αγορές και τις πωλήσεις κρατικών ομολόγων, διαμέσου των οποίων ασκεί νομισματική πολιτική.

Ανάλογες τοποθετήσεις έκαναν και άλλοι ρυθμιστικοί φορείς του τραπεζικού τομέα στις ΗΠΑ. "Η απόφαση του Standard&Poor’s δεν (θα) έχει καμιά συνέπεια για τη λειτουργία της FED. . . ή τις ενέργειές της στην αγορά", είπε ένας εκπρόσωπός της.

Η εκτίμηση του οικονομικού κινδύνου σε ό,τι αφορά "τα κρατικά ομόλογα και άλλα ομόλογα που εκδίδονται από το κράτος ή έχουν την εγγύηση της κυβέρνησης των ΗΠΑ, κυβερνητικών υπηρεσιών και οντοτήτων που χρηματοδοτούνται από το κράτος δε θα αλλάξει", ανέφεραν οι ρυθμιστικοί φορείς του τραπεζικού τομέα της χώρας σε ανακοινωθέν τους.

"Η μεταχείριση των χρεογράφων που εκδίδει το υπουργείο Οικονομικών και άλλων χρεογράφων που εκδίδονται από το κράτος ή έχουν την εγγύηση της κυβέρνησης των ΗΠΑ, κυβερνητικών υπηρεσιών και οντοτήτων που χρηματοδοτούνται από το κράτος υπό άλλους ομοσπονδιακούς τραπεζικούς κανονισμούς. . . επίσης δε θα αλλάξει", προσέθεσαν οι φορείς FDIC, NCUA και OCC.

Η ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΙΑ
Ένα ανώτερο στέλεχος του οίκου αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας Standard&Poor’s δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να είχαν αποφύγει την υποβάθμιση του χρέους τους από τη βαθμίδα AAA, εάν είχαν προβεί νωρίτερα στην αύξηση του ορίου του ομοσπονδιακού δανεισμού.

"Το πρώτο πράγμα που θα μπορούσε να είχε γίνει ήταν να αυξηθεί το όριο του χρέους έγκαιρα", δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο CNN ο Τζον Τσέιμπερς, πρόεδρος της επιτροπής αξιολόγησης του S&P.

«ΗΤΑΝ ΚΑΘΗΚΟΝ ΜΑΣ»
Κορυφαίος αξιωματούχος του οίκου Standard & Poor's, ο οποίος υποβάθμισε την αξιολόγησή του για το χρέος των ΗΠΑ, ανέφερε ότι ήταν καθήκον της εταιρείας του να πάρει αυτή τη δύσκολη και αμφιλεγόμενη απόφαση.

"Παίρνουμε τις ευθύνες μας πολύ σοβαρά και αν στο τέλος της ανάλυσής μας η επιτροπή καταλήξει ότι μία αξιολόγηση δεν βρίσκεται εκεί που πιστεύουμε ότι πρέπει να βρίσκεται, είναι καθήκον μας να πάρουμε αυτήν την απόφαση" δήλωσε σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Ρόιτερς, ο Ντέιβιντ Μπιρς, επικεφαλής του τομέα αξιολόγησης κρατικού χρέους της S&P.

Ο Μπιρς παραδέχθηκε ότι η απόφαση του οίκου αξιολόγησης επηρεάστηκε από την αλλαγή στις "πολιτικές δυνάμεις" της Ουάσιγκτον, κάτι που εμπόδισε τα μέλη του Κογκρέσου να εγκρίνουν ένα πιο περιεκτικό σχέδιο για την μείωση του ελλείματος.

"Από την άποψη της δημοσιονομικής πολιτικής, η διαδικασία έχει αποδυναμωθεί και έχει γίνει λιγότερο προβλέψιμη από ότι ήταν" σημείωσε. Ο Μπιρς πρόσθεσε ότι στην απόφαση του οίκου Standard & Poor's συνέβαλε ακόμη η προς τα κάτω αναθεώρηση του ΑΕΠ των ΗΠΑ πριν από μία εβδομάδα.

"Η ύφεση είναι βαθύτερη από ότι πίστευαν όλοι πριν από ένα χρόνο και θεωρούμε ότι αυτό αυξάνει την πιθανότητα η ανάκαμψη να συνεχίσει να είναι αδύναμη" ανέφερε".

Από μια πρώτη ανάλυση, όντως οι αναλυτές της S&P έχουν προβεί σε λανθασμένο υπολογισμό των μακροοικονομικών στοιχείων. Ομως, η έκθεση εστιάζει στο ότι, αφ'ενός το χρέος θα συνεχίσει να αυξάνει έστω και εάν γίνουν περικοπές 2,1 τρις (σε αυτό το σημείο έχουν γίνει οι λάθος υπολογισμοί των αναλυτών) και αφ' ετέρου το πολιτικό σκηνικό ισορροπιών δεν επιτρέπει στην κυβέρνηση να λαμβάνει καίριες και σημαντικές αποφάσεις. Θεωρώ ότι οι αιτιάσεις των αναλυτών αξίζουν της προσοχής μας. Πιστεύω ότι η διελκυνστίδα για το "ποιός κάνει κουμάντο στις οικονομίες, γίνετα πλέον εμφανέσταστη (λέτε να ακούσουμε για "ανάγκη πεφωτισμένης ηγεσίας" στις ΗΠΑ, με δραστική μείωση παροχών και μείωση της φορολογίας των υψηλών εισοδημάτων, χωρίς πολλά-πολλά; Ιδωμεν...). Καλό είναι να διαβάσετε την αξιολόγηση και αναμένω παρατηρήσεις σας.

Ειδική προσοχή στο θέμα των αποδόσεων των ομολόγων, που αναφέρεται στην έκθεση αξιολόγησης:
"it is possible that interest rates could rise if investors re-price relative risks. As a result, our alternate scenario factors in a 50 basis point (bp)-75 bp rise in 10-year bond yields relative to the base and upside cases from 2013 onwards. In this scenario, we project the net public debt burden would rise from 74% of GDP in 2011 to 90% in 2015 and to 101% by 2021."

Φυσικά και έπεται συνέχεια των αναλύσεων της S&P : "On Monday, we will issue separate releases concerning affected ratings in the funds, government-related entities, financial institutions, insurance, public finance, and structured finance sectors." (πιθανότατα να δούμε και αναθεωρήσεις της αξιολόγησης, λόγω του λάθους που προαναφέραμε).


........................

Κοινώς, strangedays, here we come (ή, κατά άλλη εκδοχή, ανοίγει η πόρτα του φρενοκομείου).

Τα imperia των αναπτυσσόμενων

Οπως μεταδίδει η Deutche Welle (αναδημοσίευση στη "Ναυτεμπορική"):

"Aγοράζουν καλλιεργήσιμες εκτάσεις σε φτωχές χώρες

Το Διεθνές Ινστιτούτο Eρευνας της Πολιτικής των Τροφίμων (IFPRI)διαπιστώνει εδώ και χρόνια μια επικίνδυνη τάση: χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία αγοράζουν εκτάσεις γης σε αναπτυσσόμενες χώρες για να διασφαλίσουν αποθέματα τροφίμων.

Πρόκειται για μία εξέλιξη που όπως προειδοποιεί ο ΟΗΕ, εάν συνεχιστεί, δεν αλλάζει μόνον τον γεωπολιτικό χάρτη, αλλά μεσοπρόθεσμα οι φτωχές χώρες θα αντιμετωπίσουν σοβαρό επισιτιστικό πρόβλημα, και κοινωνικές και πολιτικές αναταραχές.

Το IFPRI ονομάζει «αγροτο-ιμπεριαλισμό» αυτή τη νέα τακτική, που παρατηρείται από το 2007/8 με την κρίση στις τιμές των τροφίμων.

Το 2010 οι εκτάσεις καλλιεργημένης γης, που πέρασαν σε ξένα χέρια, άγγιξαν τα 650.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, σύμφωνα με έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας Πρόκειται για μια τεράστια έκταση μεγαλύτερη από τις εκτάσεις που διαθέτουν οι ΗΠΑ για την καλλιέργεια καλαμποκιού και σταριού.

Σύμφωνα με το IFPRI οι αγοραστές δεν είναι μόνον κράτη, αλλά και οικονομικοί όμιλοι και hedge funds. Οι πιο δραστήριοι σε αυτές τις αγορές είναι εκτός της Κίνας, η Ινδία, οι χώρες του Περσικού Κόλπου, η Ινδία, η Ν. Κορέα και η Σ. Αραβία. Τον περασμένο Νοέμβριο, ο όμιλος Τζενάν με έδρα το Αμπού Ντάμπι επένδυσε περισσότερα από 500 εκατομμύρια δολάρια σε εκτάσεις στην Αίγυπτο, στο Σουδάν, στην Αιθιοπία και στην Τανζανία. Στην περίπτωση της Αιγύπτου, μόνο το 50% της συγκομιδής θα παραμένει στη χώρα, ενώ το άλλο 50% θα μεταφέρεται στον Περσικό για κατανάλωση από τον ντόπιο πληθυσμό.

Μεμονωμένες ευρωπαϊκές χώρες ενδιαφέρονται επίσης για την αγορά τέτοιων εκτάσεων, επειδή επιθυμούν να διασφαλίσουν καλλιέργειες για παραγωγή βιοκαυσίμων.

Επιπτώσεις

Αγρότες που διαθέτουν μικρό κλήρο εκτοπίζονται, διαλύονται ολόκληρα χωριά και αλλάζουν την διατροφή τους εκατομμύρια άνθρωποι.

Αλλαγές που προκαλούν άμεσα νέες αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων, μεσοπρόθεσμα επιδείνωση του επισιτιστικού προβλήματος και μακροπρόθεσμα σοβαρές κοινωνικές και πολιτικές ταραχές.

Το Ινστιτούτο IFPRI, που έχει καταγράψει την πρώτη αναταραχή λόγω «αρπαγής γης»(το 2009 στη Μαδαγασκάρη ο πληθυσμός ανέτρεψε την κυβέρνηση της χώρας, διότι σχεδίαζε μπίζνες με την Κίνα για αγορά μεγάλων εκτάσεων γης) καλεί τους αγοραστές να τηρούν ορισμένους βασικούς κανόνες, όπως π.χ. διαφάνεια στις διαπραγματεύσεις, αποφυγή παραβίασης των δικαιωμάτων των αγροτών, και κυρίως τη διασφάλιση της ισορροπίας των οικοσυστημάτων".

Μια καλή αφορμή για επανάληψη στις ενότητες του χρήματος, των ισοτιμιών και της διεθνούς οικονομικής

Οπως διαβάζουμε στην "Ναυτεμπορική":

"Ιαπωνική παρέμβαση για το γεν

Στην αγορά συναλλάγματος παρενέβη σήμερα (4/8/2011) η κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας, σε μια προσπάθεια να ανακόψει την άνοδο του γεν και να «θωρακίσει» την ανάπτυξη της ιαπωνικής οικονομίας.

Συγκεκριμένα, η Ιαπωνία προέβη στην πώληση γεν στις αγορές, αποδυναμώνοντας το νόμισμα έτσι ώστε η αξία του δολαρίου να ξεπεράσει τα 79 γεν, από 77 γεν που ήταν πριν την κίνηση αυτή.

Η Τράπεζα της Ιαπωνίας (BOJ) ανακοίνωσε επίσης περαιτέρω χαλάρωση της νομισματικής της πολιτικής, επεκτείνοντας το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων και άλλων τίτλων σε 50 τρισ. γεν από 40 τρισ. γεν.

Πρόκειται για μονόπλευρες κινήσεις της Ιαπωνίας, σε αντίθεση με την παρέμβαση του Μαρτίου η οποία είχε τη στήριξη της Ομάδας του G7 . Οι αναλυτές εμφανίζονται πάντως επιφυλακτικοί για το κατά πόσο ο αντίκτυπος της παρέμβασης αυτής θα είναι μακροπρόθεσμος".

* Μια μικρή σημείωση: Συνήθως αποδίδουμε το Ιαπωνικό νόμισμα ως "γιέν". Στα Ιαπωνικά προφέρεται "εν" και γράφεται με το ιδεόγραμμα 円 (κατά κυριολεξία, σημαίνει "στρογγυλό αντικείμενο").