Ντάμπινγκ, αντιντάμπινγκ και ισοτιμίες

Οπως διαβάζουμε στην "Καθημερινή":

" Προειδοποίηση Κίνας για «εμπορικό πόλεμο» με τις ΗΠΑ
Το Πεκίνο προϊδέασε για «εμπορικό πόλεμο», εάν οι ΗΠΑ εγκρίνουν νόμο με κυρώσεις για τις εξαγωγές του.

Το Πεκίνο προϊδέασε σήμερα την Ουάσινγκτον ότι θα πρέπει να αναμένει έναν «εμπορικό πόλεμο», στην περίπτωση που περάσει από το Κογκρέσο νόμος που θα προβλέπει κυρώσεις στις κινεζικές εξαγωγές, εφόσον η Κίνα δεν ανατιμά το γουάν. Πάντως, σύμφωνα με τελευταίες δημοσιογραφικές πληροφορίες, που δημοσιοποιεί το Ρόιτερς, το σχετικό νομοσχέδιο, που προτείνουν γερουσιαστές, «προς το παρόν μελετάται πολύ προσεκτικά», ιδίως από την άποψη του εάν αποτελεί την «κατάλληλη απάντηση» στα υφιστάμενα προβλήματα των διμερών εμπορικών σχέσεων.

Το επίσημο κινεζικό πρακτορείο Νέα Κίνα μετέδωσε σχετικά, σήμερα : «Όπως ακριβώς το νερό, που παφλάζει στο βράχο, ας είναι καθαρό ότι εφόσον η Κίνα χαρακτηριστεί επίσημα «χειριστής» του νομίσματός της, τότε θα διαφανεί ένα πρόσχημα που οι ΗΠΑ θα μετέλθουν, για να ασκήσουν μια προστατευτική εμπορική πολιτική. Το φυσιολογικό είναι η Κίνα και οι ΗΠΑ να έχουν εμπορικές διαφορές, όπως οιαδήποτε άλλα δύο κράτη στον πλανήτη. Προέχει, όμως, να παραμένει κάποιος υπεύθυνος και να διαβουλεύεται όταν ανακύπτουν προστριβές, και να αποφεύγονται επίσης οι μονομερείς πρωτοβουλίες, όπως η ψήφιση νόμου που να επιτάσσει το γουάν να ανατιμηθεί, που δεν συμφέρει κανέναν απολύτως».

Όμως από την πλευρά του, ο αμερικανός Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής, Τσακ Σούμερ, εκ των πρωταγωνιστών για την ψήφιση ενός τέτοιου αμερικανικού νόμου, χαρακτήρισε πρόσφατα την κινεζική νομισματική πολιτική μια «οικονομική δολοφονία».

Ο γερουσιαστής των Δημοκρατικών, Σέροντ Μπράουν, σχολίασε ότι ένα υποτιμημένο γουάν «δεν είναι ανταγωνισμός», αλλα «κλοπή».

Πάντως, σύμφωνα με κοινοβουλευτικούς αναλυτές, ούτε στην αμερικανική Γερουσία δεν είναι βέβαιο ότι τέτοιο νομοσχέδιο μπορεί να περάσει. Στη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου οι Ρεπουμπλικάνοι πλειοψηφούν, δεν έχει ακόμα αναφερθεί ημερομηνία διαβούλευσης γιαυτό το νομοσχέδιο".

Επί του θέματος, το άρθρο του κ. Paul Krugman στους New York Times (αναδημοσίευση στο "Βήμα"):

"Η Κίνα πρέπει να λογοδοτήσει

Η τραγική κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας είναι αποτέλεσμα καταστροφικών ενεργειών από πολλούς παίκτες. Το γεγονός όμως ότι πολλοί συμπεριφέρθηκαν άσχημα, δεν πρέπει να μας σταματήσει από τον καταλογισμό ευθυνών σε ορισμένους εξ αυτών.

Και αυτό ακριβώς πρόκειται να κάνει αυτή την εβδομάδα η Γερουσία, καθώς αρχίζει εκεί η συζήτηση ενός νομοσχεδίου που θα επιτρέπει την επιβολή κυρώσεων σε βάρος της Κίνας και άλλων κρατών που χειραγωγούν τις ισοτιμίες των νομισμάτων τους.

Ας αναρωτηθούμε: γιατί είναι τόσο δύσκολο να χτυπηθεί η ανεργία; Είναι αλήθεια πως η φούσκα των ακινήτων έσκασε, και ότι πολλοί καταναλωτές αποταμιεύουν περισσότερα χρήματα από ότι έκαναν πριν μερικά χρόνια. Όμως μια φορά κι έναν καιρό η Αμερική ήταν σε θέση να παρέχει πλήρη απασχόληση σε όλο τον ενεργό πληθυσμό της χωρίς να υπάρχει φούσκα στον κατασκευαστικό τομέα, και με πολύ υψηλότερα επιτόκια καταθέσεων από τα σημερινά. Τι άλλαξε;

Η απάντηση είναι πως στο παρελθόν είχαμε πολύ μικρότερα εμπορικά ελλείμματα. Η οικονομική μας εξυγίανση θα ήταν πολύ ευκολότερη, αν δεν έπρεπε κάθε χρόνο να ξοδεύουμε σε εισαγόμενα αγαθά και υπηρεσίες 500 δις. δολάρια παραπάνω από αυτά που ξοδεύουν οι ξένοι για την εισαγωγή των δικών μας αγαθών.

Για να περιορίσουμε όμως το εμπορικό μας έλλειμμα, πρέπει να κάνουμε τα αμερικανικά προϊόντα πιο ανταγωνιστικά, που σημαίνει πως πρέπει η ισοτιμία του δολαρίου να υποχωρήσει έναντι των άλλων νομισμάτων. Εντάξει, αρκετοί άνθρωποι γκρινιάζουν για τον «εξευτελισμό» του δολαρίου. Όμως οι σώφρονες πολιτικοί ηγέτες γνωρίζουν καλά πως μερικές φορές ένα αδύναμο νόμισμα είναι απαραίτητο για μια ισχυρή οικονομία. Η Ελβετία, για παράδειγμα, προχώρησε σε μαζικές παρεμβάσεις για να εμποδίσει την υπερβολική ενίσχυση του φράγκου έναντι του ευρώ. Ακόμη «επιθετικότερη» ήταν η παρέμβαση του Ισραήλ προκειμένου να αποδυναμώσει το σέκελ.

Με δεδομένο τον ειδικό, παγκόσμιο ρόλο τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρέπει να παρέμβουν τόσο επιθετικά σε βάρος του νομίσματος τους. Όμως η αδήριτη ανάγκη για δημιουργία νέων θέσεων εργασίας επιβάλει ένα πιο αδύναμο δολάριο, για λόγους εθνικού συμφέροντος - όπως επιβάλει και την ανάληψη δράσης σε βάρος όσων χωρών κρατούν υποτιμημένα τα νομίσματα τους, εμποδίζοντας μας έτσι να περιορίσουμε το εμπορικό μας έλλειμμα. Αναφέρομαι, πρωτίστως, στην Κίνα. Και κανένα από τα επιχειρήματα ενάντια σε μια τέτοια πολιτική σε βάρος της Κίνας δεν αντέχει σε σοβαρή κριτική.

Ορισμένοι παρατηρητές αμφισβητούν κατά πόσο το νόμισμα της Κίνας είναι τεχνητά υποτιμημένο. Πρόκειται φυσικά για ανέκδοτο: η άλλη όψη της συστηματικής υποτίμησης είναι η συγκέντρωση από την Κίνα κολοσσιαίων αποθεμάτων σε δολάρια αποθεμάτων που αγγίζουν πλέον τα 3,2 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Άλλοι προειδοποιούν για τις άσχημες επιπτώσεις που θα είχε μια απόφαση της Κίνας να σταματήσει να αγοράζει αμερικανικά ομόλογα. Όμως το πρόβλημα μας αυτή την στιγμή είναι ακριβώς ότι πάρα πολλοί άνθρωποι επιλέγουν να «παρκάρουν» τα λεφτά τους στο αμερικανικό χρέος, αντί να επενδύσουν σε αμερικανικά προϊόντα και υπηρεσίες. Αυτός είναι και ο λόγος που οι αποδόσεις των αμερικανικών πολυετών ομολόγων βρίσκεται μόλις στο 2%.

Ένα ακόμη επιχείρημα που ακούγεται εσχάτως, από ομάδες πίεσης της δεξιάς, όπως το «Club for Growth», είναι πως δεν πρέπει να επιβληθούν δασμοί στα κινεζικά προϊόντα διότι, σωστά μαντέψατε, πρόκειται για μια μορφή φορολογίας - και ως γνωστόν δεν πρέπει ποτέ, μα ποτέ, να αυξάνουμε τους φόρους, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. Το μόνο που έχω να πω επ' αυτού είναι ότι οι Δημοκρατικοί θα έπρεπε να καλοδεχτούν το γεγονός, σαν απόδειξη ότι η φανατική αντίθεση της δεξιάς σε κάθε μορφή φορολογίας έχει φτάσει πλέον σε τέτοιο σημείο, ώστε να ξεπερνά σε σημασία ακόμη και τα εθνικά μας συμφέροντα.

Για να είμαστε δίκαιοι, πρέπει να παραδεχτούμε ότι ορισμένα επιχειρήματα ενάντια στην ανάληψη δράσης κατά της Κίνας ίσως θα είχαν κάποιο βάρος, αλλά σε άλλες εποχές. Αναμφισβήτητο είναι λόγου χάρη το γεγονός ότι ο πληθωρισμός στην Κίνα αυξάνει το μισθολογικό κόστος και εξουδετερώνει, σταδιακά, το όφελος από την υποτίμηση του νομίσματος. Όμως η λέξη- κλειδί είναι το «σταδιακά»: ο πληθωρισμός θα ρίξει το αμερικανικό εμπορικό έλλειμμα σε 4-5 χρόνια, αλλά δεν θα συμβάλει καθόλου στον περιορισμό της εκρηκτικά υψηλής ανεργίας σήμερα.

Η τραγωδία της ανεργίας είναι η δική μου απάντηση σε όσους προειδοποιούν ότι μια σκλήρυνση της στάσης μας έναντι της Κίνας μπορεί να οδηγήσει σε εμπορικό πόλεμο ή να βλάψει τις διπλωματικές μας σχέσεις. Πρόκειται βέβαια για αληθινούς κινδύνους, έστω και αν παρουσιάζονται κάπως υπερβολικά. Είναι όμως κίνδυνοι που πρέπει να αντιπαρατεθούν με το γεγονός - και όχι απλά την πιθανότητα - ότι η υψηλή ανεργία προκαλεί τρομερή σωρευτική βλάβη αυτή τη στιγμή, όχι μελλοντικά.

Ο Μπεν Μπερνάνκι, ο πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας Fed, το είπε ξεκάθαρα την περασμένη εβδομάδα: η ανεργία είναι πλέον μια «εθνική κρίση», καθώς με τόσο πολλούς μακροχρόνια ανέργους η βλάβη για την οικονομία θα είναι μακροπρόθεσμη. Αυτό σημαίνει πως δεν μπορούμε να αγνοήσουμε οποιαδήποτε μέθοδο μπορεί να απαλύνει τις συνέπειες αυτής της εθνικής κρίσης. Ο καταλογισμός των ευθυνών της Κίνας μπορεί να μην λύνει από μόνος του το πρόβλημα, αλλά μπορεί να συμβάλει στην λύση του".

Μείωση πιστώσεων αποφέρει έλλειψη ρευστότητας. Και έλλειψη ρευστότητας αποφέρει αύξηση επιτοκίων.

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, τον Αύγουστο οι τράπεζες εισέπραξαν 1,7 δισ. ευρώ (αποπληρωμή δανείων ιδιωτικού τομέα), ενώ οι χορηγήσεις ανήλθαν στα 448 εκατ. ευρώ.

Οπως σημειώμει ο κ. Χρήστος Ζιώτης στην "Ελευθεροτυπία":

" Οι εξελίξεις αυτές είχαν αποτέλεσμα να επιβραδυνθεί περαιτέρω ο ρυθμός χρηματοδότησης επιχειρήσεων και νοικοκυριών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος τον Απρίλιο από το σύστημα παρατηρήθηκε καθαρή εκροή 1,310 δισ. ευρώ έναντι καθαρής εισροής πιστώσεων ύψους 13 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο. Ετσι οι συνολικές οφειλές του εγχώριου ιδιωτικού τομέα στο οκτάμηνο υποχώρησαν στα 252,4 δισ. ευρώ, έναντι 254,2 δισ. ευρώ που ήταν στο τέλος Ιουλίου. Οι εξελίξεις αυτές είχαν αποτέλεσμα ο ετήσιος ρυθμός της συνολικής χρηματοδότησης να εμφανίσει τον Αύγουστο μείωση κατά 1,3% έναντι μείωσης 1,2% που εμφάνισε τον Ιούλιο.

Στις επιχειρήσεις καταγράφηκε τον Αύγουστο αρνητική ροή 690 εκατ. ευρώ έναντι καθαρής εισροής 564 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο. Σε σύγκριση με τον Αύγουστο του 2010 οι οφειλές των επιχειρήσεων προς τις τράπεζες -ύψους 121,3 δισ. ευρώ- εμφανίζουν αύξηση κατά 0,5%. Οσον αφορά τους επιμέρους τομείς δραστηριότητας, σημαντική αύξηση κατά 18% εμφανίζουν σε ετήσια βάση τα υπόλοιπα των χορηγήσεων προς επιχειρήσεις ηλεκτρισμού, φωταερίου και ύδρευσης. Αντίθετα σημαντική μείωση κατά 10,8% εμφανίζουν τα υπόλοιπα προς τη ναυτιλία, ενώ τα υπόλοιπα των εμπορικών επιχειρήσεων εμφανίζουν μείωση κατά 5,9%.

Οι οφειλές των ελεύθερων επαγγελματιών διαμορφώθηκαν στο τέλος Αυγούστου στα 15,8 δισ. ευρώ εμφανίζοντας μείωση κατά 4% σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα πέρυσι.

Οι οφειλές των νοικοκυριών σε στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια υποχώρησαν σε σύγκριση με το περυσινό οκτάμηνο κατά 2,9%, στα 115,2 δισ. ευρώ. Τα στεγαστικά δάνεια εμφανίζουν μείωση κατά 2,1% στα 79,5 δισ. ευρώ, ενώ η μείωση στα υπόλοιπα των καταναλωτικών δανείων έφτασε το 6,6% με αποτέλεσμα το υπόλοιπό τους να διαμορφωθεί στα 33,8 δισ. ευρώ".

Αυτά ως προς την ρευστότητα. Οπως έχουμε τονίσει, μείωση της ρευστότητας αποφέρει αύξηση των επιτοκίων. Το δημοσίευμα του "Βήματος" είναι ενδεικτικό:

"Ανοδος στα επιτόκια των δανείων τον Αύγουστο - Μεγαλύτερες αυξήσεις στην καταναλωτική πίστη

Ανοδικά κινήθηκαν τα επιτόκια των τραπεζικών δανείων τον Αύγουστο, καθώς οι τράπεζες προχώρησαν σε προς τα πάνω αναπροσαρμογές τους, με τς μεγαλύτερες αυξήσεις να εντοπίζονται στην καταναλωτική πίστη.

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται τόσο με την άνοδο του βασικού επιτοκίου του ευρώ τον περασμένο Ιούλιο, όσο και τις δύσκολες συνθήκες ρευστότητας που επικρατούν.

Από την άλλη πλευρά, τα επιτόκια των καταθέσεων έμειναν σχεδόν αμετάβλητα.

Αναλυτικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά παρέμεινε αμετάβλητο τον Αύγουστο του 2011 στο 0,47%, ενώ και το αντίστοιχο επιτόκιο των καταθέσεων από επιχειρήσεις παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,44%.

Το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων από νοικοκυριά με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος διαμορφώθηκε στο 4,31% (Ιούλιος 2011: 4,29%).

Οσον αφορά στα δάνεια, το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια (κατηγορία που περιλαμβάνει τα δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών, τα ανοικτά δάνεια και τις υπεραναλήψεις από τρεχούμενους λογαριασμούς) παρουσίασε άνοδο, τον Αύγουστο του 2011, κατά 18 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 15,24%.

Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια αυξήθηκε κατά 11 μονάδες βάσης στο 7,76% και το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων κατά 16 μονάδες βάσης στο 10,35%.

Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων συγκεκριμένης διάρκειας με επιτόκιο κυμαινόμενο ή σταθερό έως 1 έτος αυξήθηκε κατά 17 μονάδες βάσης στο 7,56% για δάνεια μέχρι 250.000 ευρώ και κατά 12 μονάδες βάσης στο 5,88% για δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ, ενώ παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 6,51% για δάνεια από 250.000 μέχρι 1 εκατ. ευρώ.

Το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων για δάνεια με επιτόκιο κυμαινόμενο ή σταθερό έως 1 έτος αυξήθηκε κατά 10 μονάδες βάσης στο 4,54% ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο για δάνεια με επιτόκιο σταθερό πάνω από 1 και έως 5 έτη μειώθηκε κατά 8 μονάδες βάσης στο 4,25%.

Το κόστος στα παλαιά δάνεια

Τον Αύγουστο του 2011 τα μέσα επιτόκια που εφαρμόζονται στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταθέσεων και δανείων γενικά αυξήθηκαν.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα καταθέσεων από νοικοκυριά με διάρκεια έως 2 έτη αυξήθηκε κατά 17 μονάδες βάσης στο 4,05%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των καταθέσεων από επιχειρήσεις παρέμεινε αμετάβλητο στο 4,01%.

Το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,96%.

Το αντίστοιχο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων αυξήθηκε κατά 10 μονάδες βάσης στο 5,24%, ενώ το επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων αυξήθηκε κατά 8 μονάδες βάσης στο 6,30%".

Και πάλι για τους φορολογικούς παράδεισους

Οπως διαβάζουμε στο "Βήμα":

"Φορολογικοί παράδεισοι Ελβετία, ΗΠΑ και Γερμανία

Οι τρεις χώρες, σύμφωνα με έρευνα, βρίσκονται στην κορυφή

Οι φορολογικοί παράδεισοι ζουν και βασιλεύουν παρά την απόφαση του G20 να τους «κλείσει» το 2009.

Σύμφωνα με λίστα που έδωσε στη δημοσιότητα η οργάνωση Tax Justice Network (TJN) η Ελβετία, τα Νησιά Κέιμαν, το Λουξεμβούργο, το Χονγκ Κονγκ και οι ΗΠΑ φιγουράρουν κατά σειρά στην κορυφή των χωρών που περιβάλλουν με μυστικότητα τις οικονομικές συναλλαγές.

Μάλιστα η TJN υποστηρίζει ότι ο ρόλος που έπαιξε η φοροδιαφυγή μέσω κέντρων οφσόρ στην ελληνική οικονομική κρίση έχει «κουκουλωθεί» διότι οι μεγάλες δυνάμεις του G20 ωφελούνται από τους φορολογικούς παραδείσους.

Στην πρώτη δεκάδα του δείκτη οικονομικής μυστικότητας ακολουθούν η Σιγκαπούρη, η νήσος Τζέρσεϊ, η Ιαπωνία, η Γερμανία και το Μπαχρέιν. Η Βρετανία κατατάσσεται 13η, το Βέλγιο 15ο, η Αυστρία 17η και η Κύπρος 20ή.

Την έκπληξη αποτελούν η Ιαπωνία και η Γερμανία, όγδοη και ένατη αντίστοιχα, οι οποίες εμφανίζουν αυξημένες παράνομες συναλλαγές και φοροαπαλλαγές.

Οι ΗΠΑ, στην πέμπτη θέση, αν και δεν έχουν ευρέως τη φήμη φορολογικού παραδείσου, στην πραγματικότητα παρέχουν αρκετές «κακοήθεις» διευκολύνσεις μυστικότητας στο επίπεδο των μεμονωμένων πολιτειών. Το Ντέλαγουεαρ, για παράδειγμα, το προτιμούν όλο και περισσότερο οι μεγάλες εταιρείες λόγω των πολύ περιορισμένων απαιτήσεων για διαφάνεια και των ευνοϊκών φορολογικών ρυθμίσεων.

Αν και η Βρετανία έρχεται 13η, αν συνδυάζαμε το Σίτι του Λονδίνου με τις βρετανικές κτήσεις στο εξωτερικό _ όπως τα Νησιά Κέιμαν, οι Βερμούδες και οι Βρετανικές Παρθένες Νήσοι _ και τα νησιά της Μάγχης, όπως το Τζέρσεϊ, η χώρα θα φιγουράριζε στην κορυφή της λίστας. Το βρετανικό υπουργείο Οικονομικών αντέδρασε έντονα, λέγοντας ότι η κυβέρνηση έχει αποδείξει την δέσμευσή της να αντιμετωπίσει κάθε μορφή αποφυγής των φόρων και φοροδιαφυγής.

Δυο χρόνια μετά την σύνοδο κορυφής του G20 όπου αποφασίστηκε να κλείσουν οι φορολογικοί παράδεισοι λόγω του σκοτεινού ρόλου που έπαιξαν στην οικονομική κρίση, η TJN υποστηρίζει ότι ελάχιστη πραγματική πρόοδος έχει σημειωθεί.

Οπως δήλωσε ο διευθυντής της TJN Τζον Κρίστενσεν στον βρετανικό «Guardian», η μυστικότητα όχι μόνο διευκολύνει την φοροδιαφυγή αλλά και «έχει γίνει κεντρικό στοιχείο των παγκόσμιων οικονομικών αγορών δημιουργώντας το κατάλληλο περιβάλλον για απάτες, αποφυγή οικονομικών ρυθμίσεων, χειραγώγηση των αγορών και ξέπλυμα χρημάτων».

Ο δείκτης οικονομικής μυστικότητας βασίζεται σε στοιχεία του ΟΟΣΑ και του ΔΝΤ καθώς και σε στοιχεία των ίδιων των υπουργείων Οικονομικών της κάθε χώρας. Η Ελβετία κατατάχθηκε πρώτη επειδή πολέμησε σκληρά τις προσπάθειες της ΕΕ για περισσότερη διαφάνεια.

Επιπλέον οι ελβετικές τράπεζες κατηγορούνται ότι, όταν η Ουάσινγκτον άρχισε να πατάσσει τους αμερικανούς φοροφυγάδες που χρησιμοποιούσαν ελβετικούς λογαριασμούς, εκείνες προσπάθησαν να αντισταθμίσουν την «χασούρα» προσελκύοντας νέους πακτωλούς παράνομου χρήματος από τις αναπτυσσόμενες χώρες".

Παροχή εγγηύσεων στην Φινλανδία

Οπως διαβάζουμε στην "Καθημερινή":

" Περίπλοκη συμφωνία για τις εγγυήσεις

Σε περίπλοκη συμφωνία για την παροχή εγγυήσεων προς τη Φινλανδία κατέληξαν, τα ξημερώματα της Τρίτης 4/11/2011, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης, ξεπερνώντας ένα από τα εμπόδια που είχαν προκύψει σχετικά με το δεύτερο πακέτο διάσωσης της Ελλάδας. Τελικά, η φινλανδική κυβέρνηση θα λάβει τις εγγυήσεις που απαιτεί από τον περασμένο Απρίλιο το Κοινοβούλιο της χώρας, αλλά με μάλλον τσουχτερό αντίτιμο. Φυσικά, η συμφωνία είναι ανοιχτή για οποιαδήποτε άλλη χώρα το επιθυμεί, αλλά σύμφωνα με τον πρόεδρο του Eurogroup Ζαν–Κλοντ Γιουνκέρ, χθες, κανένα άλλο κράτος–μέλος δεν εξέφρασε την επιθυμία να λάβει εγγυήσεις.

Σύμφωνα με το σχέδιο που συνέταξε ο διευθυντής του προσωρινού Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), Κλάους Ρέγκλινγκ, η φινλανδική κυβέρνηση θα πρέπει να καταβάλει σε μία δόση, αντί για πέντε που ισχύει για τα υπόλοιπα κράτη–μέλη, το κεφάλαιο που της αναλογεί για τον μόνιμο μηχανισμό βοήθειας (Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, ESM). Δεύτερον, η Φινλανδία παραιτείται από μεγάλο μέρος των εσόδων που της αναλογούν από τη λειτουργία του EFSF. Τρίτον, στην περίπτωση που θα πρέπει να καταβληθούν οι εγγυήσεις, αυτό θα γίνει μετά 15–30 χρόνια.

Ο τρόπος που θα καταβληθούν οι εγγυήσεις από την Ελλάδα προς τη Φινλανδία είναι αρκετά περίπλοκος. Σύμφωνα με τον κ. Ρέγκλινγκ, ελληνικά κρατικά ομόλογα ύψους 880 εκατ. ευρώ θα δοθούν σε τράπεζες, οι οποίες με τη σειρά τους θα τα δώσουν σε έναν ανεξάρτητο θεματοφύλακα. Ο θεματοφύλακας θα πουλήσει τα ελληνικά κρατικά ομόλογα και τα έσοδα θα τα επενδύσει σε ομόλογα της ανώτερης πιστοληπτικής αξιολόγησης, τα οποία τελικά θα δοθούν ως εγγυήσεις στη Φινλανδία. Με αυτόν τον περίπλοκο μηχανισμό, η Ευρωζώνη θα αποφύγει την ενεργοποίηση ρητρών που περιλαμβάνουν ορισμένα ελληνικά ομόλογα (ύψους 18 δισ. ευρώ), σύμφωνα με τις οποίες αν κάποιος τρίτος λάβει καλύτερη συμφωνία, τότε θεωρείται ότι η Ελλάδα αθέτησε τους όρους πληρωμής (χρεοκόπησε)".

Για το ίδιο θέμα διαβάζουμε στο "Βήμα":

"Τα ομόλογα αυτά θα μεταβιβαστούν από τις ελληνικές τράπεζες σε ένα Ταμείο, το οποίο θα τα πωλήσει και θα επενδύσει τα έσοδα σε ομόλογα πιστοληπτικής αξιολόγησης ΑΑΑ που θα έχουν διάρκεια ωρίμανσης από 15 έως 30 έτη.

Τη συμφωνία επιβεβαίωσε και η φινλανδική κυβέρνηση. «Οι εγγυήσεις περιορίζουν το ρίσκο των Φινλανδών φορολογούμενων στο νέο πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα. Οι εγγυήσεις θα δημιουργηθούν σταδιακά και θα τοποθετηθούν σε ένα ξεχωριστό λογαρισμό όπου θα επενδυθούν σε ασφαλή ΑΑΑ ομόλογα», αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.

Η υπουργός Οικονομικών της Φινλανδίας Γιούτα Ουρπιλάινεν δήλωσε ικανοποιημένη από το συμβιβασμό που επιτεύχθηκε. «Η Φινλανδία εξασφάλισε ικανοποιητικές εγγυήσεις που περιορίζουν τον κίνδυνο για τους φορολογούμενους», είπε η υπουργός, σύμφωνα με το φινλανδικό ειδησεογραφικό πρακτορείο STT.

«Αυτή ήταν η ιδέα πίσω από το αίτημα να δοθούν εγγυήσεις», πρόσθεσε, υπογραμμίζοντας ότι οι εγγυήσεις έφθαναν τα 850 εκατ. ευρώ.

Σημνειώνεται ότι ο υπουργός Οικονομικών Ευ. Βενιζέλος, στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε για το Eurogroup, είπε ότι οι εγγυήσεις θα ανέλθουν στα 880 εκατ. ευρώ.

Η κ. Ουρπιλάινεν αντιτασσόταν στην παροχή νέων δανείων άνευ εγγυήσεων εκ μέρους της Αθήνας. Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, στο οποίο ανήκει, είχε καταστήσει το ζήτημα αυτό κεντρικό στην προεκλογική εκστρατεία εν όψει των βουλευτικών εκλογών που έγιναν στη Φινλανδία τον Απρίλιο.

Ο επικεφαλής του μηχανισμού ευρωστήριξης (EFSF), Κλάους Ρέγκλινγκ, δήλωσε ότι οι χώρες που θα ζητούν εγγυήσεις θα πρέπει σε αντάλλαγμα να καταβάλλουν ολόκληρη τη συνεισφορά τους στο κεφάλαιο του μόνιμου μηχανισμού διάσωσης, (ESM - θα τεθεί σε λειτουργία από τα μέσα του 2013), σε μία μόνο δόση.

Ακόμα, θα αποκομίζουν χαμηλότερο μερίδιο από τα κέρδη του EFSF.

Σε περίπτωση πτώχευσης μιας χώρας που στήριξαν δεν θα τους επιστρέφεται η εγγύηση παρά μόνο μετά την πάροδο μεγάλου χρονικού διαστήματος, και πάλι μόνο εν μέρει.

Συγκεκριμένα, η χώρα δεν θα μπορεί να ρευστοποιήσει τις εγγυήσεις μέχρι να λήξουν τα επίσημα δάνεια προς την Ελλάδα, χρονικό διάστημα που πιθανώς να είναι ακόμα και 30 χρόνια.

Ο κ. Ρέγκλινγκ (όπως και ο κ. Γιούνκερ) εκτίμησε ότι η Φινλανδία θα είναι μάλλον η μοναδική χώρα που θα ζητήσει εγγυήσεις, αν και η συμφωνία είναι ανοικτή σε όλα τα κράτη-μέλη".

Δεδομένου του ότι το θέμα των ομολόγων αποτελεί σημαντικό στοιχείο του επικείμενου διαγωνισμού, αναμένω ερωτήσεις και παρατηρήσεις σας. Θα ήθελα να σημειώσω ότι, τόσο στην συμφωνία του Μνημονίου, όσο και στις υπόλοιπες συμφωνίες, προβλέπεται η αρχή του negative pledge και του pari passu, καθώς επίσης και ότι τα ομόλογα υπόκεινται στο Αγγλικό Δίκαιο (για επεξήγηση των όρων, αναμένω ερωτήσεις).

Αγορά ομολόγων με ιδιωτική τοποθέτηση

Εχουμε αναφέρει ότι η πρωτογενής αγορά ομολόγων δύναται να πραγματοποιηθεί είτε με την διαδικασία της δημοπρασίας (με την συμμετοχή των κύριων διαπραγματευτών - primary dealers), είτε με ιδιωτική τοποθέτηση.

Ενα παράδειγμα της αγοράς ομολόγων με ιδιωτική τοποθέτηση είναι η παρακάτω είδηση (από την "Καθημερινή"):

" Ρωσικό δάνειο 2,5 δισ. ευρώ στην Κύπρο

Το υπουργικό συμβούλιο της Κύπρου ενέκρινε δάνειο ύψους 2,5 δισ. ευρώ από τη Ρωσία, με σκοπό την εξυπηρέτηση τη χρέους και τη συνδρομή του στην οικονομική ανάπτυξη.

Το δάνειο θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου του 2012, θα έχει επιτόκιο 4,5% και διάρκεια 4,5 χρόνια".

Αναθεώρηση ΑΕΠ 2005 - 2010: από το 2008 σε ύφεση, στο -3,5% η μεταβολή του 2010

Η Ελληνική Στατιστική Αρχή με σημερινή της ανακοίνωση (5/10/2011) ενημερώνει ότι αναθεώρησε τα στοιχεία για το ΑΕΠ των τελευταίων έξι ετών (2005-2010).

Σε τρέχουσες τιμές το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της Ελλάδας παρουσίασε τα προηγούμενα χρόνια τις εξής μεταβολές:

• 2005: -0,9%, στα 193,050 δισ. ευρώ
• 2006: -1,1%, στα 208,893 δισ. ευρώ
• 2007: -1,9%, στα 227,771 δισ. ευρώ
• 2008: -1,7%, στα 232,920 δισ. ευρώ
• 2009: -1,4%, στα 231,642 δισ. ευρώ
• 2010: -1,2%, στα 227,318 δισ. ευρώ

Ετσι, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ αναπροσαρμόζεται ως εξής:

• 2006: +5,5% από +5,2%
• 2007: +3,0% από 4,3%
• 2008 -0,2% από 1,0%
• 2009: -3,2% από -2,0%
• 2010: -3,5% από -4,5%

Οπως αναφέρει η ΕΛΣΤΑ, η αναθεώρηση του ρυθμού ανάπτυξης οφείλεται κυρίως στα εξής:

• μικρότερη μείωση της τελικής κατανάλωσης των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων που εξυπηρετούν τα νοικοκυριά (-3,6% αντί -4,5%)
• μεγαλύτερη μείωση των εισαγωγών (-7,2% αντί -4,9%)
• μεγαλύτερη αύξηση των εξαγωγών (4,2% αντί 3,8%)

Ολόκληρη η ανακοίνωση εδώ (αρχείο .pdf, "ανοίγει" με Acrobat Reader).


Υ.Γ.: Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού (που κατατέθηκε μόλις προχθές στην Βουλή όρα προηγούμενη ανάρτηση) αναφέρεται ότι το ΑΕΠ, για το 2010, μειώθηκε κατά 4,5%.
Πολλά αποσιωπητικά...

Προσχέδιο Προϋπολογισμού 2012

Κατατέθηκε στην Βουλή το Προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού για το έτος 2012.

Ολόκληρο το προσχέδιο μπορείτε να δείτε εδώ (αρχείο .pdf, "ανοίγει" με Acrobat Reader).

Είναι απολύτως απαραίτητη η επισταμένη και ενδελεχής μελέτη του. Πρόκειται για το δεύτερο σημαντικότερο στοιχείο της ύλης του επικείμενου διαγωνισμού (ως γνωστόν, την πρωτοκαθεδρία έχει η Εκθεση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος).

Προς το παρόν, δεν θα προβώ σε σχολιασμό του προσχεδίου, ούτως ώστε να έχετε τον απαραίτητο χρόνο για την δική σας ανάλυση. Θεωρώ, όμως, ότι θα πρέπει να εξετάσετε τον προϋπολογισμό σε ταυτόχρονη εξέταση με το Μεσοπρόθεσμο (το οποίο είχαμε αναρτήσει εδώ).